Αχ... η πλάτη μου! Ανακουφίσου με φυσικά παυσίπονα! | στο σπιτι , οδηγος αγορας , κρεβατοκαμαρες , κλασσικές | womenonly.gr | Σπίτι
14:00
26/11/2015

Αχ... η πλάτη μου! Ανακουφίσου με φυσικά παυσίπονα!

mail to Εκτυπώστε το Αρθρο

Αν φταίει η παχυσαρκία

Ξαλάφρωσε από τα περιττά βάρη!

Το αυξημένο σωματικό βάρος, ιδίως δε όταν είναι αναλογικά περισσότερο στον κορμό παρά στο κάτω μέρος του σώματος, εξασθενεί τους στηρικτικούς μυς, προκαλεί μεγάλη πίεση στη σπονδυλική στήλη, παραμορφώνει τα φυσικά κυρτώματά της που είναι απαραίτητα για την προστασία της και δημιουργεί επιπρόσθετη φόρτιση σε οποιαδήποτε στάση ή κίνηση, ακόμη και στον ύπνο, αυξάνοντας έτσι τις πιθανότητες πρόκλησης μεγαλύτερων βλαβών, υποτροπών και μετάπτωσης των πόνων σε χρόνιο πρόβλημα. Αν είσαι παχύσαρκη ή υπέρβαρη, χάνοντας μερικά περιττά κιλά με σωστό πρόγραμμα διατροφής και σωματική άσκηση θα υποβοηθήσεις οποιαδήποτε άλλη θεραπεία κάνεις, θα ανακουφιστείς ταχύτερα από τους πόνους και συγχρόνως θα μειώσεις σημαντικά το κίνδυνο υποτροπής.

Γενικευμένη νόσος;

Μην το βάζεις κάτω!

Εξειδικευμένη κινησιοθεραπεία, ιαματική υδροθεραπεία/λουτροθεραπεία (θερμαλισμός), υδροκινησιοθεραπεία, υδρομαλάξεις, θεραπευτική κολύμβηση και υδρογυμναστική, ειδικά προγράμματα θαλασσοθεραπείας, βελονισμός αλλά και η ομοιοπαθητική μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση των πόνων που οφείλονται σε κάποια γενικευμένη νόσο, π.χ. οστεοπόρωση, ρευματοειδής αρθρίτιδα, σπονδυλοαθρίτιδα. Οι θεραπείες αυτές βελτιώνουν την κινητικότητα, τη λειτουργικότητα και την ποιότητα ζωής των ασθενών, ιδίως δε όταν συνδυάζονται με προσαρμοσμένες κατά περίπτωση λειτουργικές ασκήσεις, ασκήσεις απόκτησης κινητικής αμφιδεξιότητας (χρήση εξίσου δεξιών και αριστερών μελών) και εξατομικευμένα προγράμματα προστασίας της σπονδυλικής στήλης με εκμάθηση τρόπων ασφαλούς σωματικής κίνησης, στάσης και καθίσματος.

Αν τα αίτια είναι ψυχικά …

Πες τον πόνο σου, βγάλε το θυμό σου!

Ψυχολογική υποστήριξη, ατομική ή ομαδική ψυχοθεραπεία, γνωστική συμπεριφορική θεραπεία, βιοανάδραση, ύπνωση, διαλογισμός με τεχνικές απελευθέρωσης θυμού, αρωματοθεραπεία, γελωτοθεραπεία, αναπνευστικές ασκήσεις, τάι τσι και γενικότερα οι μέθοδοι αυτογνωσίας και οι τεχνικές διαχείρισης του άγχους που στοχεύουν στην ψυχική και σωματική χαλάρωση, συμπεριλαμβανομένου του χαλαρωτικού μασάζ από ειδικό, αποτελούν βασική επιλογή όταν έχουν αποκλειστεί τα σωματικά αίτια, οι πόνοι δεν υποχωρούν παρά τη θεραπευτική αγωγή και πλέον πιθανολογείται ότι σχετίζονται με ψυχολογικά αίτια, τη σωματοποίηση του άγχους, την ψυχική δυσφορία, την παρατεταμένη συγκράτηση αρνητικών συναισθημάτων (οργή, ενοχή, ζήλια, μίσος) ή με αρνητικές σκέψεις. Μπορούν επίσης να βοηθήσουν όταν σου έχει δημιουργηθεί η πεποίθηση ότι οι πόνοι που νιώθεις είναι επικίνδυνοι για τη σωματική σου ακεραιότητα και αποφεύγεις δραστηριότητες της καθημερινότητας ή την εργασία σου λόγω της φοβίας αυτής.

Ποτέ μην αγνοήσεις τις υποδείξεις του γιατρού σου βασιζόμενοι σε κάτι που έχεις διαβάσει, πάντα να επαληθεύεις τις πληροφορίες που σου παρέχονται και να αναζητάς εξατομικευμένη καθοδήγηση από ειδικούς.

ΑΠΟ ΤΟΝ ΣΤΑΥΡΟ ΔΕΔΟΥΚΟ

Πρώτη δημοσίευση: Περιοδικό Αρμονία, τεύχος 169

Update: Νοέμβριος 2015. 

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ
  • Γιατί πονάει η πλάτη μου;

    ΥΓΕΙΑ

    Γιατί πονάει η πλάτη μου;

    Σύμφωνα με τις στατιστικές, 4 στα 5 άτομα έχουν υποφέρει τουλάχιστον μία φορά στη ζωή τους από πόνους που εντοπίζονται στον αυχένα (αυχεναλγία), στην πλάτη (ραχιαλγία) ή στη μέση (οσφυαλγία) ή, σε αρκετές περιπτώσεις, αντανακλώνται και σε άλλα μέρη του σώματος, όπως στα πόδια ή τα χέρια. Οι πόνοι αυτοί μπορεί να εκδηλωθούν με διάφορες μορφές, από σχετικά ήπιοι, απλώς ενοχλητικοί και περαστικοί μέσα σε λίγες ημέρες χωρίς ιδιαίτερη θεραπεία, κάτι που συμβαίνει στο 80-90% των περιπτώσεων, μέχρι χρόνιοι και εμμένοντες για καιρό, υποτροπιάζοντες, ανυπόφοροι και, σπανιότερα, τόσο έντονοι που χρήζουν επείγουσας ιατρικής βοήθειας.

    Αναζήτησε το αίτιο

    Αυτοί καθαυτοί οι πόνοι δεν αποτελούν ασθένεια! Αποτελούν απλώς το σύμπτωμα ή ένα από τα συμπτώματα κάποιου προβλήματος που μπορεί να έχει ένα ή περισσότερα αίτια. Με άλλα λόγια, «κάτι» τους προκάλεσε ή/και συνεχίζει να τους προκαλεί. Κι όταν οι πόνοι δεν λένε να περάσουν ή φεύγουν και ξανάρχονται, αυτό το κάτι που τους προκαλεί, η γενεσιουργός αιτία δηλαδή, επιβάλλεται να διερευνηθεί ιατρικά, να βρεθεί ποιο ακριβώς είναι, αν είναι παθολογικό ή όχι, να αξιολογηθεί και να αντιμετωπιστεί με τον ενδεδειγμένο τρόπο.

    Συνήθη παθολογικά αίτια

    Συχνότερα αίτια πρόκλησης πόνων είναι οι εκφυλιστικές αλλοιώσεις των σπονδύλων λόγω της μηχανικής επιβάρυνσης που δέχονται και οι κακώσεις που προκλήθηκαν από άμεσο τραυματισμό της σπονδυλικής στήλης, των μυών που την περιβάλλουν ή των δομών της. Αρκετές, όμως, φορές, οι πόνοι αποτελούν σύμπτωμα άλλων προβλημάτων, όπως οστεοπόρωσης με σπονδυλικά κατάγματα (η πιο συχνή αιτία πόνων σε άτομα άνω των 60 ετών), σκολίωσης, κύφωσης, σπλαχνικών νοσημάτων, λοιμώξεων, οστεοαρθρίτιδας και οστεοφύτων («άλατα»), ρευματοειδούς αρθρίτιδας, αγκυλοποιητικής σπονδυλίτιδας κ.ά. ή έχουν νευροπαθητική προέλευση, προκαλούνται δηλαδή από βλάβη ή δυσλειτουργία του περιφερικού ή του κεντρικού νευρικού συστήματος.

    Πόνοι χωρίς παθολογικό αίτιο

    Αν μετά την ιατρική διερεύνηση αποκλειστούν τα παθολογικά αίτια, κάτι που δεν είναι πάντα εύκολο, τότε οι υπαίτιοι της πρόκλησης πόνων πρέπει να αναζητηθούν σε παράγοντες που σχετίζονται με τον τρόπο ζωής, π.χ. έλλειψη επαρκούς σωματικής άσκησης, πολύωρο κάθισμα, λανθασμένες σωματικές στάσεις, επιβαρυντικές συνθήκες εργασίας, παχυσαρκία, ξαφνική-έντονη σωματική δραστηριότητα αλλά και η υπερβολική άθληση που γίνεται χωρίς κατάλληλη προετοιμασία ύστερα από μια μεγάλη περίοδο αδράνειας, όπως συχνά συμβαίνει λίγο πριν από το καλοκαίρι. Ενοχοποιούνται επίσης παράγοντες όπως οι διατροφικές ανεπάρκειες, το κάπνισμα, ο τύπος της προσωπικότητας και η ψυχολογική κατάσταση.

    Ψυχογενή αίτια

    Σε κάποιες περιπτώσεις, αυξημένες σε συχνότητα τα τελευταία χρόνια, τα αίτια των πόνων δεν είναι σωματικά αλλά ψυχικά, ενοχοποιείται δηλαδή η σωματοποίηση της έντονης εσωτερικής πίεσης, π.χ. λόγω οικονομικών δυσκολιών, άγχους, συναισθηματικών προβλημάτων, καταθλιπτικής διάθεσης και άλλων αρνητικών ψυχολογικών παραγόντων. Είναι μάλιστα χαρακτηριστικό ότι αρκετά άτομα όταν νιώθουν αγχωμένα και συναισθηματικά φορτισμένα σφίγγουν ασυναίσθητα τους μυς του αυχένα ή της πλάτης, κάτι που επαναλαμβανόμενα με τον καιρό μπορεί να οδηγήσει σε χρόνιους μυοσκελετικούς πόνους ή στην επιδείνωση ήδη υφιστάμενων.

    Μήπως είναι απλώς «πιάσιμο»;

    Τo «πιάσιμο» δεν είναι τίποτε άλλο παρά σπασμός των μυών που οφείλεται ως επί το πλείστον σε μηχανικά αίτια, χωρίς να αποκλείονται τα παθολογικά. Εκδηλώνεται συνήθως ύστερα από κάποια αιφνίδια και απότομη κίνηση, π.χ. άρση βάρους, ή λόγω ξαφνικής υπερβολικής σωματικής καταπόνησης, π.χ. γυμναστικής, και οι πόνοι δεν διαρκούν περισσότερο από 4-5 ημέρες.

    Πότε πρέπει να ανησυχήσω;

    Απευθύνσου οπωσδήποτε σε γιατρό όταν υπάρχουν ένα ή περισσότερα από τα παρακάτω χαρακτηριστικά:

    • Οι πόνοι έχουν μεγάλη ένταση και δεν υποχωρούν κάπως ύστερα από μερικές ώρες ή χειροτερεύουν ή επανέρχονται και είναι επαναλαμβανόμενοι ή όταν παρά τη λήψη αναλγητικού σε ενοχλούν έντονα και κατά τη διάρκεια της νύχτας.
    • Οι πόνοι δεν είναι εντοπισμένοι αποκλειστικά σε μια περιοχή, π.χ. στο πάνω μέρος της πλάτης, αλλά επεκτείνονται και αντανακλώνται και σε άλλα μέρη του σώματος, π.χ. προς το ένα νεφρό, τη μέση, τα γεννητικά όργανα, τα πόδια.
    • Νιώθεις μουδιάσματα και μυρμηγκιάσματα ή/και έντονη αδυναμία στα χέρια ή στα πόδια.
    • Έχεις προβλήματα στην ούρηση ή στην αφόδευση, π.χ. ακράτεια ούρων ή κοπράνων.
    • Οι πόνοι συνοδεύονται από πυρετό ή ρίγη ή από εμετούς ή από δυσκαμψία του αυχένα.

    Προσοχή! Ανεξαρτήτως των παραπάνω, ενημέρωσε άμεσα το γιατρό όταν οι πόνοι αφορούν παιδιά, ηλικιωμένους, ήδη ασθενείς από οποιαδήποτε σοβαρή νόσο, καθώς και άτομα με ιστορικό οστεοπόρωσης, νεφροπάθειας, καρδιοπάθειας ή καρκίνου.

    Αντιμετώπιση

    Μετά την ιατρική αξιολόγησή τους, αν δηλαδή είναι ανησυχητικοί ή όχι, η αντιμετώπιση των πόνων γίνεται εξατομικευμένα και στην πλειονότητα των περιπτώσεων με συντηρητικό τρόπο, ο οποίος περιλαμβάνει πάντα και μέτρα πρόληψης τυχόν επανεμφάνισής τους: ξεκούραση μόνο για όσο είναι αναγκαίο και όχι παρατεταμένη, τοπικά επιθέματα και ειδικές αλοιφές αν χρειάζεται, φάρμακα όταν είναι απολύτως απαραίτητα, φυσιοθεραπεία και κινησιοθεραπεία, ειδικές λειτουργικές ασκήσεις, εκμάθηση σωστών σωματικών στάσεων ώστε να επιβαρύνεται λιγότερο η σπονδυλική στήλη, γενικότερες αλλαγές στον τρόπο ζωής, μείωση βάρους όπου απαιτείται κ.λπ. Παρ' όλα αυτά και παρά τη βελτίωση της κατάστασης, σε ένα ποσοστό ατόμων οι πόνοι μπορεί να μην εξαλειφθούν εντελώς και να μετατραπούν σε χρόνιους, με υφέσεις και εξάρσεις, επηρεάζοντας έτσι αρνητικά την καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής των πασχόντων.

    Προσοχή! Εάν υποφέρεις από χρόνιους πόνους, έχεις δηλαδή μια σχεδόν συνεχή αίσθησή τους και ξαφνικά οι πόνοι αυτοί οξυνθούν, αλλάξουν μορφή ή εμφανιστούν και σε άλλες περιοχές, συμβουλεύσου άμεσα το γιατρό σου και μην κάνεις το λάθος να καταφύγεις στη φαρμακευτική αγωγή που τυχόν είχες πάρει παλαιότερα χωρίς να ρωτήσεις – εάν αυτήν τη φορά το αίτιο των πόνων είναι άλλο, τότε τα φάρμακα μπορεί να επιδεινώσουν την κατάσταση ή να δυσκολέψουν τη διάγνωση, «σκεπάζοντας» το πραγματικό πρόβλημα.

    ΑΠΟ ΤΟΝ ΣΤΑΥΡΟ ΔΕΔΟΥΚΟ

    Πρώτη δημοσίευση: Περιοδικό Αρμονία, τεύχος 169

    Update: Οκτώβριος 2015.

  • Ανακουφίσου με παυσίπονα από τη φύση

    ΥΓΕΙΑ

    Ανακουφίσου με παυσίπονα από τη φύση

    Η σύγχρονη φυτοθεραπευτική έχει στη διαθεσή της πολλά όπλα για την αντιμετώπιση του χρόνιου πόνου. Δεν είναι λίγες οι μελέτες που έχουν πραγματοποιηθεί κατά καιρούς οι οποίες και πιστοποιούν την αποτελεσματικότητά των φυτικών παυσίπονων. Ωστόσο, πριν ακολουθήσεις οποιαδήποτε φυτοθεραπευτική αγωγή συμβουλεύσου το γιατρό ή το φαρμακοποιό σου, ιδιαίτερα μάλιστα στην περίπτωση που ακολουθείς κάποια φαρμακευτική αγωγή.

    Ανακουφίσου φυσικά!

    Βάμμα άρνικας & κρέμα καψαϊκίνης

    Τα αιθέρια έλαια, το βάμμα άρνικας αλλά και άλλες φυτικές ουσίες που εφαρμόζονται τοπικά στην περιοχή που πάσχει μπορούν να ανακουφίσουν τον πόνο. Η συστηματική εφαρμογή της καψαϊκίνης (κάψικουμ, capsaicin), μιας ιδιαίτερα δημοφιλούς ουσίας που βρίσκεται στις πιπεριές, καταστέλλει την αίσθηση του πόνου, καθώς μειώνεται η δημιουργία ενώσεων στον οργανισμό που διεγείρουν το νευρικό σύστημα και προκαλούν φλεγμονές. Έτσι έχουμε αισθητή μείωση της έντασης του πόνου, ιδιαίτερα στις νευρολογικές και μυϊκές παθήσεις.

    Συμβουλή: Προμηθεύσου από τα φαρμακεία, κρέμα ή βάμμα άρνικας για ανακούφιση από τους πόνους, καθώς και κρέμα με κάψικουμ (capsaicin), για την αντιμετώπιση των αρθρίτιδων, των πόνων πλάτης, του κοινού κρυολογήματος. Προσοχή! Δεν πρέπει να γίνεται εφαρμογή σε πληγές και ευαίσθητα δέρματα.


    Αιθέριο έλαιο μέντας

    Θεωρείται ιδιαίτερα αποτελεσματικό και ισάξιο σε δράση με την παρακεταμόλη (την ασπιρίνη) – χωρίς βέβαια να έχει τις παρενέργειες της. Έχει αποδειχθεί ότι η εντριβή με το έλαιο αυτό οδηγεί σε ουσιαστική μείωση της έντασης του πόνου των μυών. Ιδιαίτερα αποτελεσματικές είναι οι εντριβές στο μέτωπο και τους κροτάφους.

    Συμβουλή: Σε 5ml αμυγδαλέλαιο, πρόσθεσε 1ml αιθέριου ελαίου μέντας και χρησιμοποίησέ το για εντριβές τοπικά!


    Εκχύλισμα ιτιάς

    Σε διάφορες έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί κατά καιρούς έχει διαπιστωθεί ότι φυτικά εκχυλίσματα όπως π.χ. το εκχύλισμα του φλοιού της ιτιάς (Salix Alba) διαθέτουν ισχυρή αναλγητική δράση – και μάλιστα χωρίς παρενέργειες. Έτσι όλο και περισσότεροι θεραπευτές στα κέντρα πόνου του εξωτερικού προτείνουν τη φυτοθεραπευτική ως εναλλακτική λύση ή τη συνδυάζουν με άλλες μεθόδους θεραπείας για την αντιμετώπιση του πόνου.

    Η ευρέως σήμερα διαδεδομένη ως παυσίπονο ασπιρίνη, ξεκινά την ιστορία της τον 5ο αιώνα π.Χ. την εποχή που ο Ιπποκράτης συνιστούσε το εκχύλισμα από τη φλούδα της ιτιάς ως αντιπυρετικό και παυσίπονο. Η θεραπευτική ιδιότητα του εκχυλίσματος οφείλεται στη δραστική ουσία, τη σαλικίνη. Θεωρείται μάλιστα ότι και οι αρχαίοι Αιγύπτιοι γνώριζαν τη δράση της: Ο βασιλιάς των Αιγυπτίων Ραμσής ο ΙΙ που έπασχε από επίμονους πόνους στις αρθρώσεις, συνήθιζε να απαλύνει τους πόνους του με ροφήματα που είχαν σαν βάση τη σαλικίνη

    Συμβουλή: Η ιτιά, μπορεί να ληφθεί είτε σε μορφή βάμματος (30 σταγόνες, τρεις φορές την ημέρα), είτε σε μορφή κάψουλας (μία κάψουλα των 300mg, τρεις φορές την ημέρα).

    Προσοχή! Δεν πρέπει να χρησιμοποιείται από όσους λαμβάνουν αγωγή με αντιπηκτικά φάρμακα.


    Λιβάνι το αναλγητικό

    Μία άλλη φυτική ουσία με αναλγητικές ιδιότητες είναι το λιβάνι (Boswellia Serrata). Η ρητινώδης αυτή ουσία θεωρείται ένα από τα ισχυρότερα «φάρμακα» της αγιουρβέδα και οι Βαβυλώνιοι τη χρησιμοποιούσαν ευρέως ως γιατρικό για να καταπραΰνουν τις φλεγμονές και να απαλύνουν τον πόνο. Χρησιμοποιείται ιδιαίτερα σε προβλήματα αρθρώσεων.

    Συμβουλή: Το λιβάνι κυκλοφορεί με τη μορφή αιθέριου ελαίου (χρήση: αραιωμένο σε λάδι για εφαρμογή τοπικά) αλλά και ως κάψουλα.

    Προσοχή! Όπως και η ιτιά, δε πρέπει να χρησιμοποιείται από αυτούς που λαμβάνουν αντιπηκτικά.


    Βοήθεια και από φυτικά ένζυμα

    Τέλος υπάρχουν και κάποια ένζυμα που επίσης δεν πρέπει να λείπουν από το φαρμακείο όσων πάσχουν από χρόνιο ή οξύ πόνο. Βοηθούν το σώμα να περιορίσει την εξέλιξη των φλεγμονών στις αρθρώσεις, τα όργανα και τους ιστούς, με αποτέλεσμα να καταπραΰνεται ο πόνος. Προτίμησε φυτικά ένζυμα, όπως σκευάσματα από παπάγια, ανανά ή ακτινίδιο, τα οποία είναι ιδανικά για τα χρόνια νοσήματα.

    Συμβουλή: Στα φαρμακεία, κυκλοφορούν ένζυμα με τη μορφή ταμπλέτων. Για τη χρήση τους διάβασε τις οδηγίες που περικλείονται στο σκεύασμα.

    *Οι πληροφορίες είναι ενημερωτικές και δεν υποκαθιστούν την αξιολόγηση & τις προσωπικές συμβουλές των ειδικών. Εάν είστε έγκυος, θηλάζετε, βρίσκεστε υπό φαρμακευτική αγωγή ή έχετε κάποια πάθηση συμβουλευτείτε τον γιατρό σας.

  • Σώσε τη μέση σου! - Το αλφαβητάρι του πόνου

    ΥΓΕΙΑ

    Σώσε τη μέση σου! - Το αλφαβητάρι του πόνου

    Αίτια

    Τα συχνότερα αίτια πόνου στη μέση είναι οι εκφυλιστικές αλλοιώσεις των σπονδύλων και οι κακώσεις από άμεσο τραυματισμό. Σπανιότερα ο πόνος μπορεί να αποτελεί σύμπτωμα άλλων παθολογικών καταστάσεων, όπως π.χ. προβλημάτων στα νεφρά, στο πάγκρεας ή στη μήτρα. Μπορεί επίσης να προκαλείται από προεμμηνορροϊκό σύνδρομο, απότομη αύξηση βάρους, όπως κατά την εγκυμοσύνη, σκολίωση, αρθρίτιδα, οστεοπόρωση κ.ά., ή να είναι ψυχογενούς αιτιολογίας.

    Βάρος

    Όσο πιο αυξημένο το σωματικό βάρος τόσο μεγαλύτερη η πίεση που δέχονται οι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι. Τα πολλά επιπλέον κιλά, ιδίως δε όταν συγκεντρώνονται στην κοιλιά, παραμορφώνουν τα φυσικά κυρτώματα της σπονδυλικής στήλης και φτάνουν στα όρια την αντοχή των σπονδύλων, προκαλώντας έτσι την ταχύτερη φθορά τους. Αντίθετα, η μείωση του περιττού βάρους επιφέρει βελτίωση της κατάστασης και ανακούφιση από τον πόνο.

    Γυμναστική

    Η ισχυροποίηση κοιλιακών, ραχιαίων, γλουτιαίων και οπίσθιων μηριαίων συνεισφέρει στην πρόληψη αλλά και στην αντιμετώπιση των προβλημάτων στη μέση. Μέσω των ειδικών ασκήσεων αυξάνεται η δύναμη, η ανθεκτικότητα, η ελαστικότητα και η ικανότητα συναρμογής των μυών αυτών, με αποτέλεσμα την καλύτερη σταθεροποίηση της σπονδυλικής στήλης και τη μείωση των φορτίων που δέχονται οι σπόνδυλοι.

    Δισκοκήλη

    Η διολίσθηση του πηκτοειδούς πυρήνα από τη φυσιολογική του θέση, με αποτέλεσμα ένα τμήμα του μεσοσπονδύλιου δίσκου να πιέζει μια νευρική ρίζα του νωτιαίου μυελού. Εμφανίζεται συχνότερα σε νεαρά και μέσης ηλικίας άτομα. Όταν οι αλλοιώσεις είναι βαριές, ο πόνος είναι ιδιαίτερα οξύς, ιδίως δε κατά τις σωματικές κινήσεις. Σε αρκετές, όμως, περιπτώσεις δεν προκαλεί πόνο ούτε δίνει άλλα συμπτώματα.

    Έλεγχος

    Προϋπόθεση για επιτυχή θεραπευτική παρέμβαση είναι η εύρεση και αντιμετώπιση του αίτιου και όχι απλώς του συμπτώματος (πόνος). Ο έλεγχος περιλαμβάνει τη λήψη πλήρους ιστορικού υγείας και καθημερινών δραστηριοτήτων, κλινική εξέταση και απεικονιστικές μεθόδους, όπως ακτινογραφία, αξονική ή μαγνητική τομογραφία. Μπορεί επίσης να απαιτηθούν συμπληρωματικές εξετάσεις, όπως βιοχημικές, σπινθηρογράφημα οστών και μέτρηση οστικής μάζας ή/και ειδικά τεστ όπως ηλεκτρομυογράφημα, πελματογράφημα κ.ά.

    Ζώνη

    Ύστερα από κάποια σοβαρή κρίση οσφυαλγίας, η ειδική ορθοπεδική ζώνη αποτελεί απαραίτητο βοήθημα υποστήριξης της μέσης μέχρις ότου βελτιωθεί η κατάσταση και ισχυροποιηθεί αρκετά το μυϊκό σύστημα. Δεν ενδείκνυται όμως για συνεχή ή μακροχρόνια χρήση, γιατί μπορεί να ατροφήσουν οι μύες, ούτε πρέπει να φοριέται κατά την κατάκλιση. Μπορεί ωστόσο να χρησιμοποιείται περιστασιακά και μετά την κρίση, π.χ. σε βαριές σωματικές εργασίες.

    Ηλεκτροδιέγερση

    Η χρήση οικιακής συσκευής διαδερμικού ηλεκτρικού νευρικού ερεθισμού (TENS) από τον ίδιο τον πάσχοντα δεν αντιμετωπίζει ούτε θεραπεύει το υποκείμενο πρόβλημα, μπορεί όμως να του προσφέρει μια προσωρινή ανακούφιση από τον πόνο. Τα ηλεκτρόδια της συσκευής τοποθετούνται στο δέρμα πάνω ή γύρω από την πάσχουσα περιοχή και στέλνουν χαμηλής έντασης ρεύμα στα νεύρα, το οποίο δίνει την αίσθηση ενός ερεθίσματος που δρα αναλγητικά.

    Θερμότητα

    Όταν ο πόνος στη μέση οφείλεται σε μυϊκό σπασμό ή «πιάσιμο», ενδείκνυται η θέρμανση της περιοχής με ζεστά επιθέματα, ή θερμοφόρα, ή έμπλαστρο, ή θερμαντική/αντιφλεγμονώδη αλοιφή με ήπια μάλαξη, διότι προκαλείται τοπική υπεραιμία που βοηθά στη χαλάρωση των μυών. Εάν όμως ο πόνος οφείλεται σε τραυματισμό, τότε είναι καλύτερο να χρησιμοποιηθούν ψυχρά επιθέματα για τις πρώτες 36-48 ώρες.

    Ισχιαλγία

    Πόνος ο οποίος δεν εντοπίζεται αποκλειστικά στη μέση, αλλά διαχέεται και γίνεται αντιληπτός σε όλο το μήκος του ισχιακού νεύρου, δηλαδή σε γοφό, πίσω μέρος μηρού, οπίσθια ή έξω επιφάνεια γάμπας και, μερικές φορές, στα δάχτυλα του ποδιού. Σε αρκετές περιπτώσεις ο πόνος συνδυάζεται με μούδιασμα και μείωση της αισθητικότητας της πονεμένης περιοχής και σπανιότερα με δυσλειτουργία των μυών του κάτω άκρου.

    Καρέκλα γραφείου

    Επίλεξε εργονομικό κάθισμα με μπράτσα, ράχη στήριξης και δυνατότητα ελεγχόμενης κίνησης του στηρίγματος πλάτης. Κάθισε όσο το δυνατόν πιο πίσω στο κάθισμα, μοιράζοντας το βάρος σου. Όταν θέλεις να χαλαρώσεις τη μέση σου, γείρε ελαφρώς προς τα πίσω. Προσπάθησε επίσης να σηκώνεσαι ανά τακτά διαστήματα.

    Λειτουργική εκπαίδευση

    Συμβάλλει στον περιορισμό του πόνου στη μέση, βοηθά τον ασθενή να αποκτήσει αυτογνωσία της κατάστασής του και μειώνει τις πιθανότητες υποτροπής. Ο ασθενής μαθαίνει από τον ειδικό, π.χ. φυσιοθεραπευτή, πώς να ελέγχει το σώμα του και πώς να επιβαρύνει λιγότερο τη σπονδυλική στήλη του σε δραστηριότητες της καθημερινότητας, π.χ. όταν στέκεται όρθιος, κάθεται, εργάζεται ή γυμνάζεται.

    Μαξιλάρι

    Όταν κοιμάσαι ανάσκελα ή στο πλάι, η χρήση ενός λεπτού ανατομικού μαξιλαριού για προσκέφαλο προσφέρει υποστήριξη του κεφαλιού και του αυχένα, έτσι ώστε η σπονδυλική στήλη να παραμένει ευθυγραμμισμένη, κάτι που μειώνει την πίεση σε μεσοσπονδύλιους δίσκους και νεύρα. Εάν κοιμάσαι στο πλάι, π.χ. στην εμβρυακή στάση, μπορείς να χρησιμοποιήσεις επιπλέον ένα λεπτό μαξιλαράκι ανάμεσα στα πόδια.

    Νευροπαθητικός πόνος

    Στο 7-10% των πασχόντων με χρόνιο πόνο στη μέση ο πόνος έχει νευροπαθητική προέλευση, προκαλείται δηλαδή από βλάβη ή δυσλειτουργία του περιφερικού ή του κεντρικού νευρικού συστήματος. Ο νευροπαθητικός πόνος είναι συνήθως έντονος και συνεχής, αλλά διαφέρει το «πώς» τον αισθάνεται ο κάθε ασθενής. Είναι επίσης δύσκολος στη διάγνωση, ανθεκτικός στα φάρμακα και αν δεν γίνει σωστή διαχείρισή του, έχει σημαντικές επιπτώσεις στην ποιότητα ζωής του ασθενούς.

    Ξεκούραση

    Εάν νιώσεις οξύ πόνο στη μέση, σταμάτησε οτιδήποτε κάνεις εκείνη τη στιγμή και ξεκουράσου ξαπλώνοντας στην πιο αναπαυτική για εσένα θέση, όποια σε ανακουφίζει περισσότερο. Όταν ο πόνος είναι υποφερτός, η ανάπαυση στο κρεβάτι πρέπει να περιορίζεται στην απολύτως απαραίτητη και να αποφεύγεται η παρατεταμένη ακινητοποίηση. Όσο πιο γρήγορα επανέλθεις στις δραστηριότητές σου, παρά τον πόνο που ίσως νιώθεις, τόσο σωστότερα θα επιτευχθεί η ίαση του προβλήματος.

    Οσφυαλγία

    Κοινώς «λουμπάγκο». Ο πόνος μπορεί να εμφανιστεί αιφνιδίως, π.χ. κατά την άρση βάρους, ή σταδιακά, π.χ. ύστερα από δραστηριότητες, ή και χωρίς προφανή λόγο. Διαρκεί από μερικές ημέρες έως 3 με 4 εβδομάδες, ενώ στο περίπου 10% των περιπτώσεων ενδέχεται να έχει μεγαλύτερη διάρκεια ή να μετατραπεί σε χρόνιο πρόβλημα.

    Πρόληψη

    Αποφυγή της καθιστικής ζωής, τακτική άσκηση, διατήρηση φυσιολογικού βάρους και σωστή σωματική στάση αποτελούν τους βασικούς πυλώνες πρόληψης. Σε οποιαδήποτε στάση ή κίνηση προσπάθησε να διατηρείς την πλάτη σου στην ανατομικά σωστή θέση. Απόφυγε να καμπουριάζεις ή να γέρνεις στο πλάι, να κάθεσαι χωρίς να στηρίζεις την πλάτη σου, να σηκώνεις αντικείμενα από χαμηλά με τεντωμένα πόδια, να κάνεις απότομες και ξαφνικές κινήσεις.

    Ραχιαίοι μύες

    Εκτείνονται κατά μήκος της σπονδυλικής στήλης, τη σταθεροποιούν και τη συγκρατούν λειτουργώντας σαν σχοινιά, κάτι που σημαίνει, όμως, ότι βρίσκονται συνεχώς υπό τάση και σπανίως χαλαρώνουν. Αν λοιπόν δεν τους χαλαρώνεις τακτικά και δεν τους φροντίζεις καθημερινά με διατάσεις, έστω κάνοντας μερικά ήπια τεντώματα κατά διαστήματα, τότε χάνουν την ελαστικότητά τους και βραχύνονται («μαζεύουν»), οπότε συσσωρεύεται μεγάλη ένταση σε όλη την πλάτη και προκαλούνται πιασίματα, δυσκαμψίες, πόνοι κ.ά.

    Συντηρητική αγωγή

    Αποτελεί την πρώτη θεραπευτική επιλογή και γίνεται πάντα με συνδυασμό μέσων, π.χ. ξεκούραση, φάρμακα, φυσιοθεραπεία, άσκηση. Αρχικά επιδιώκεται η ανακούφιση από τον οξύ πόνο και η αντιμετώπιση τυχόν φλεγμονής. Στη συνέχεια γίνεται προσπάθεια να ισχυροποιηθεί το μυϊκό σύστημα, να βελτιωθεί η λειτουργικότητα της σπονδυλικής στήλης και να ολοκληρωθεί η επούλωση των τραυματισμένων ιστών. Τέλος, επιδιώκεται να βελτιωθούν τα αντανακλαστικά στάσης και κίνησης του ασθενούς και παράλληλα γίνεται λειτουργική εκπαίδευσή του, ώστε να μάθει αυτός το πώς θα χρησιμοποιεί με περισσότερη ασφάλεια το σώμα του.

    Τακούνια

    Προτίμησε παπούτσια με φαρδύ και μικρού ύψους τακούνι, όχι παραπάνω από 2-3 εκατοστά, ή αθλητικά παπούτσια ανατομικής κατασκευής. Μην φοράς συχνά ή για πολλές ώρες επίπεδα παπούτσια, πλατφόρμες ή ψηλοτάκουνα.

    Υδροθεραπεία

    Γίνεται με ειδικά προγράμματα θεραπευτικής γυμναστικής σε θερμαινόμενη πισίνα. Τα προγράμματα αυτά χαλαρώνουν την ένταση στο μυϊκό σύστημα, μειώνουν την καταπόνηση των σπονδύλων και αυξάνουν τη σωματική κινητικότητα, επιτρέποντας ακόμα και την πραγματοποίηση κινήσεων που εκτός νερού ίσως να μην ήταν εφικτές. Επιπλέον, αμβλύνουν την ένταση και τη διάρκεια του πόνου στη μέση, ενώ τα οφέλη διατηρούνται για αρκετούς μήνες μετά την αγωγή.

    Φάρμακα

    Όταν ο πόνος είναι οξύς, μπορείς να πάρεις κάποιο ήπιο αναλγητικό για 2-3 ημέρες. Αν ωστόσο η κατάσταση δεν βελτιωθεί, δεν πρέπει να πάρεις κανένα άλλο φάρμακο χωρίς να συμβουλευτείς γιατρό. Αναλόγως κατάστασης και πιθανού αιτίου ο γιατρός μπορεί να σου χορηγήσει φαρμακευτική αγωγή για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, το οποίο δεν πρέπει να παρατείνεις αυθαίρετα ή να επαναλάβεις την αγωγή χωρίς τη σύμφωνη γνώμη του.

    Χειρουργείο

    Στις περισσότερες των περιπτώσεων η χειρουργική επέμβαση αποτελεί την τελευταία λύση, π.χ. όταν η συντηρητική αγωγή δεν αποδίδει, ο πόνος έχει γίνει αφόρητος και η ποιότητα ζωής χειροτερεύει. Επειδή όμως ένα χειρουργείο δεν είναι ποτέ κάτι απλό, ούτε βεβαίως διασφαλίζει την απουσία επιπλοκών ή μελλοντικής υποτροπής, φρόντισε πριν πάρεις την απόφαση να ενημερωθείς για τα υπέρ και τα κατά, ζητώντας την άποψη τουλάχιστον τριών εξειδικευμένων γιατρών.

    Ψυχολογία

    Η καλή ψυχολογική διάθεση, ο θετικός τρόπος σκέψης, η αισιόδοξη στάση ζωής και οι λογικές προσδοκίες βοηθούν γενικότερα σε όλα τα προβλήματα υγείας, ενώ οι αρνητικές σκέψεις, το άγχος, οι φοβίες και η κατάθλιψη τα επιδεινώνουν. Εάν για παράδειγμα σου έχει δημιουργηθεί η πεποίθηση ότι ο πόνος στη μέση είναι επικίνδυνος, νιώθεις ανήμπορη και απόφευγε δραστηριότητες λόγω φόβου, τότε η κατάσταση θα χειροτερεύσει και μπορεί να γίνει χρόνια.

    Ωφέλιμα κι αυτά

    Χειροπρακτική, οστεοπαθητική, manual therapy, τεχνικές McKenzie, έλξεις σπονδυλικής στήλης κ.ά. αποτελούν ωφέλιμες συμπληρωματικές θεραπείες, όταν το αίτιο του πόνου στη μέση είναι πρωτίστως μηχανικό, π.χ. δισκοκήλη. Ομοιοπαθητική, βελονισμός, κινησιοθεραπεία, βοτανοθεραπευτική κ.ά. μπορούν να προσφέρουν ανακούφιση όταν ο πόνος οφείλεται σε κάποια γενικευμένη νόσο, π.χ. ρευματοειδή αρθρίτιδα. Διαλογισμός, τεχνική Alexander, αρωματοθεραπεία και ευρύτερα οι μέθοδοι χαλάρωσης βοηθούν περισσότερο όταν τα αίτια του πόνου είναι κυρίως ψυχολογικά.


    Οι παρεχόμενες πληροφορίες στοχεύουν στην ενίσχυση των προσπαθειών σου για πρόληψη και αντιμετώπιση των προβλημάτων στη μέση, πάντα με την καθοδήγηση του προσωπικού σου γιατρού.


    ΑΠΟ ΤΟΝ ΣΤΑΥΡΟ ΔΕΔΟΥΚΟ

    Πρώτη δημοσίευση: Περιοδικό Αρμονία, τεύχος 155

    Update: Ιανουάριος 2016.

  • Οι καλύτερες θέσεις στο αεροπλάνο

    ΥΓΕΙΑ

    Οι καλύτερες θέσεις στο αεροπλάνο

    Οι περισσότεροι όταν ταξιδεύουμε με αεροπλάνο νομίζουμε ότι το jet lag από τη διαφορά ώρας είναι το μόνο πρόβλημα. Κι όμως η επί ώρες ακινησία μέσα στον περιορισμένο χώρο της καμπίνας του αεροπλάνου σε συνδυασμό με άλλους παράγοντες, με βασικότερους τα προβλήματα υγείας που ενδεχομένως αντιμετωπίζουμε, μπορούν να μας βάλουν σε περιπέτειες. Γι' αυτό ο ενημερωμένος ταξιδιώτης θα πρέπει πριν αλλά και κατά τη διάρκεια της πτήσης να εφαρμόζει κάποια σωτήρια προληπτικά μέτρα.

    Η σωστή κυκλοφορία είναι το παν

    Ένα σύνδρομο που απασχολεί όλο και περισσότερο τους επιστήμονες τα τελευταία χρόνια –και μάλιστα έχουν δημοσιευθεί αρκετές μελέτες πάνω σ' αυτό– είναι το λεγόμενο «σύνδρομο της οικονομικής θέσης». Στην ουσία πρόκειται για μια παθολογία που μπορεί να συμβεί στη διάρκεια πολύωρων –π.χ. υπερατλαντικών– πτήσεων λόγω της πολύωρης ακινησίας. Συγκεκριμένα η αδράνεια, ο στενός χώρος, το ύψος, η αφυδάτωση, καθώς και προβλήματα υγείας του επιβάτη δυσχεραίνουν την κυκλοφορία του αίματος στα κάτω άκρα, με αποτέλεσμα να αυξάνεται ο κίνδυνος θρόμβωσης στις εν τω βάθει φλέβες, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε πνευμονική εμβολή.

    Ποιοι πρέπει να προσέχουν

    Κανονικά θα πρέπει όλοι οι ταξιδιώτες να λαμβάνουμε κάποιες προφυλάξεις πριν και κατά τη διάρκεια του ταξιδιού μας. Η πρόληψη όμως είναι επιβεβλημένη και συστήνεται να ενημερώνουν το γιατρό τους πριν από την πτήση άτομα με βεβαρημένο ιατρικό ιστορικό, όπως όσοι υποφέρουν από παθήσεις του αναπνευστικού, άτομα με καρδιαγγειακά προβλήματα ή που αντιμετωπίζουν ήδη προβλήματα που σχετίζονται με θρομβώσεις, άτομα που έχουν υποβληθεί πρόσφατα σε σημαντική χειρουργική επέμβαση. Κι ακόμη οι ηλικιωμένοι, οι παχύσαρκοι, οι έγκυες, γυναίκες που λαμβάνουν αντισυλληπτικά ή θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης και οι διαβητικοί.

    8 απλές κινήσεις για ασφάλεια εν πτήσει

    • Όσο λίγο χώρο και αν έχεις στη διάθεσή σου, είναι σημαντικό κατά τη διάρκεια της πτήσης να μην μένεις ακινητοποιημένη στη θέση σου. Σήκω κάθε 30 λεπτά και κάνε μερικά βήματα στο διάδρομο του αεροπλάνου, τεντώσου. Όσο είσαι καθιστή, κάνε ασκήσεις των άκρων των ποδιών και μην σταυρώνεις τα πόδια στους αστραγάλους ή στα γόνατα.
    • Αν η πτήση σου είναι μακρινή, μην κοιμάσαι συνέχεια. Είναι σημαντικό να ξυπνάς σε τακτικά χρονικά διαστήματα, προκειμένου να κινηθείς.
    • Η επαρκής ενυδάτωση του οργανισμού είναι εξίσου σημαντική με την κίνηση. Φρόντισε να έχεις πιει αρκετά υγρά και κυρίως νερό καθημερινά και για τουλάχιστον μία εβδομάδα πριν από το ταξίδι.
    • Απόφυγε εν ώρα πτήσης τα αλκοολούχα ποτά (που αυξάνουν την ήδη υπάρχουσα αφυδάτωση με την πτήση) και την καφεΐνη. Προτίμησε χυμούς ή ισοτονικά ποτά.
    • Ανάπνεε βαθιά ανά τακτά χρονικά διαστήματα.
    • Φόρεσε άνετα φαρδιά ρούχα –τα στενά δυσχεραίνουν την κυκλοφορία του αίματος– και παπούτσια. Αν αυτό δεν είναι εφικτό, φρόντισε τα ρούχα σου να είναι ελαστικά ώστε να μην σε πιέζουν κατά τη διάρκεια της πτήσης κι ακόμη απόφυγε να φορέσεις ζώνη.
    • Ρώτησε το γιατρό σου αν μπορείς πριν από το ταξίδι σου να πάρεις μια ασπιρίνη. Εάν έχεις κυκλοφορικά προβλήματα στα πόδια, ενημερώσου αν μπορείς να φοράς ειδικές ελαστικές κάλτσες.
    • Τέλος, φρόντισε να έχεις εξασφαλίσει αρκετές ώρες ύπνου το βράδυ πριν από το ταξίδι.

    Ποια θέση να προτιμήσω

    Αν έχεις κυκλοφορικά προβλήματα, ζήτησε μια θέση που να βρίσκεται κοντά στο διάδρομο. Έτσι θα μπορείς να τεντώνεις καλύτερα τα πόδια σου και να σηκώνεσαι συχνότερα, χωρίς να αισθάνεσαι ότι ενοχλείς το διπλανό σου. Αν ζαλίζεσαι εύκολα ή συνήθως ταλαιπωρείσαι από ναυτία, ζήτησε κάποια θέση σε διάδρομο και κοντά στην τουαλέτα. Και, φυσικά, αν βιάζεσαι επειδή θέλεις να προλάβεις κάποια επόμενη πτήση, ζήτησε μπροστινές θέσεις.


    Πρώτη δημοσίευση: Περιοδικό Αρμονία, τεύχος 145

    Update: Δεκέμβριος 2015.

  • Πώς θα βγάλω τον πόνο από τη... μέση;

    ΥΓΕΙΑ

    Πώς θα βγάλω τον πόνο από τη... μέση;

    Είναι γεγονός πως σήμερα όλοι είμαστε πιο ευπρόσβλητοι στα προβλήματα της μέσης εξαιτίας της καθιστικής ζωής, της κακής στάσης του σώματος, του υπερβολικού μας βάρους, των συνθηκών εργασίας και γενικώς του συχνού στρες που δεχόμαστε. Για τους εργαζόμενους μάλιστα σε γραφείο η μέση είναι το σημείο του σώματος που υποφέρει περισσότερο, καθώς λόγω της καθιστής θέσης όλο το βάρος μεταφέρεται στη σπονδυλική στήλη. Άλλωστε δεν είναι τυχαίο ότι οι πόνοι στην περιοχή της μέσης (οσφυαλγία, ισχιαλγία) είναι η δεύτερη κατά σειρά συνήθης αιτία απώλειας εργάσιμων ημερών (μετά το κρυολόγημα).

    Για να προλάβεις το πρόβλημα

    • Στον ύπνο επίλεξε το σωστό στρώμα, το οποίο δεν πρέπει να είναι ούτε πολύ σκληρό ούτε πολύ μαλακό. Τα πολύ σκληρά στρώματα πιέζουν τα βαριά μέρη του σώματος, όπως η λεκάνη, εμποδίζοντας την κυκλοφορία του αίματος, ενώ τα πολύ μαλακά δημιουργούν καμπύλη στο σώμα, με αποτέλεσμα η σπονδυλική στήλη και οι αρθρώσεις να μην ξεκουράζονται, χάνοντας τη φυσική τους στάση.
    • Στο γραφείο, ένα κάθισμα με υποστήριξη στην οσφυϊκή και κατώτερη θωρακική μοίρα της σπονδυλικής στήλης είναι το καλύτερο. Είναι επίσης σημαντικό η καρέκλα να έχει μπράτσα για να ακουμπάς τα χέρια, καθώς έτσι μειώνεται το φορτίο βάρους και η μέση δεν δέχεται μεγάλη πίεση.
    • Όταν οδηγείς, μετακίνησε συχνά το κάθισμα. Αλλάζοντας θέση, το βάρος μετατίθεται και δεν επιβαρύνεται η σπονδυλική στήλη.

    Για να ανακουφίσεις τον πόνο

    • Ξάπλωνε στο κρεβάτι, σε ύπτια θέση, τοποθετώντας μαξιλάρια κάτω από τα γόνατα και στη ράχη ή σε εμβρυϊκή θέση (με λυγισμένα τα πόδια προς την κοιλιά, στο δεξί ή αριστερό πλευρό).
    • Εάν ο πόνος οφείλεται σε μυϊκό σπασμό, βάζε θερμοφόρα ή θερμαντική αντιφλεγμονώδη αλοιφή, ενώ εάν οφείλεται σε τραυματισμό, τότε είναι προτιμότερα τα ψυχρά επιθέματα.
    • Για τον ισχυρό πόνο να παίρνεις ένα αναλγητικό ή, με τη σύμφωνη γνώμη του γιατρού, κάποιο μυοχαλαρωτικό, ίσως και ένα αντιφλεγμονώδες.

    Πρώτη δημοσίευση: Περιοδικό Αρμονία, τεύχος 158

    Update: Φεβρουάριος 2016.

  • Σε έπιασε πάλι το αυχενικό σου;

    ΥΓΕΙΑ

    Σε έπιασε πάλι το αυχενικό σου;

    Μήπως έχω αυχενικό σύνδρομο; Είναι η απορία που εκφράζεται πολύ συχνά, από όσους έρχονται αντιμέτωποι με κάποιο πόνο ή δυσκαμψία στο σβέρκο και τους ώμους. Και η απάντηση, είναι συνήθως «ναι». Ωστόσο, το αυχενικό σύνδρομο δεν είναι μια συγκεκριμένη πάθηση, αλλά ένα σύνολο παθήσεων ή βλαβών του αυχένα (αυχενική μοίρα σπονδυλικής στήλης) που προκαλούν πόνο στη συγκεκριμένη περιοχή («αυχεναλγία») ή και στην ωμοπλάτη, ενώ συχνά ο πόνος επεκτείνεται ή αντανακλά στον βραχίονα, στον πήχη ή κατά μήκος των δακτύλων. Πολλές φορές συνυπάρχουν και άλλα συμπτώματα, όπως π.χ. τα λεγόμενα «μουδιάσματα», «τσιμπήματα» ή «μυρμηγκιάσματα» και σε πιο προχωρημένο στάδιο είναι δυνατόν να εμφανισθεί μυϊκή αδυναμία στα άκρα ή αδυναμία να εκτελεστούν ακόμη και οι πιο απλές κινήσεις».

    Οι συνήθεις ύποπτοι

    Οι αιτίες που μπορεί να οδηγήσουν σε αυχενικό σύνδρομο είναι συνήθως η καθημερινή φθορά και καταπόνηση που υφίσταται ο αυχένας μας με τις συνεχείς κινήσεις, τους κραδασμούς ή την κακή στάση στην εργασία. Επίσης, ορισμένα προβλήματα σε άλλες περιοχές του σώματος που αντανακλούν στον αυχένα. Όπως π.χ. περιαρθρίτιδες στους ώμους, κάποιες βλάβες της σπονδυλικής στήλης ή κάποιου είδους τραυματισμός (τροχαίο, πτώση ή αθλητική κάκωση). Η φθορά αυτή προκαλεί μια σταδιακή εκφύλιση και υπερτροφία (οστεόφυτα ή «άλατα») των σπονδύλων, των συνδέσμων που τους συγκρατούν και των δίσκων που βρίσκονται μεταξύ των σπονδύλων. Η εκφύλιση-υπερτροφία, πέραν του ότι είναι επώδυνη, οδηγεί σε στένωση της σπονδυλικής στήλης και πίεση των νευρικών στοιχείων, με αποτέλεσμα τη βλάβη ενός νεύρου ή ολόκληρου του νωτιαίου μυελού, με μυϊκή αδυναμία στα χέρια κλπ.

    Πώς να προλάβω τα χειρότερα;

    Για να προλάβεις τους πόνους στον αυχένα, πρέπει πρώτα από όλα να φροντίσεις για την σωστή στάση του σώματός σου, στις καθημερινές δραστηριότητες.

    • Όταν η δουλειά σου απαιτεί να κάθεσαι για πολύ στην ίδια θέση, θα πρέπει κάθε 45 λεπτά να σηκώνεσαι και να ξεμουδιάζεις λίγο (για 5 λεπτά), ώστε ο αυχένας και η πλάτη να ξεκουράζονται αποφεύγοντας έτσι, τα συχνά «πιασίματα».
    • Εάν διαβάζεις καθημερινά, να χρησιμοποιείς ένα αναλόγιο που θα στηρίζει το βιβλίο όρθιο, ώστε να μη χρειάζεται να σκύβεις για να διαβάσεις.
    • Όταν παρακολουθείς τηλεόραση, φρόντισε να κάθεσαι ίσια προς τη συσκευή, χωρίς να χρειάζεται να σκύβεις τον αυχένα και την πλάτη.
    • Απόφυγε τα ρεύματα αέρος καθώς και τις απότομες εναλλαγές της θερμοκρασίας. Επίσης, τις βαριές κρεμαστές τσάντες στον ώμο και για τα ψώνια σου να χρησιμοποιείς καροτσάκι με ρόδες.
    • Δώσε ακόμα προσοχή στο στρώμα που κοιμάσαι και κυρίως στο μαξιλάρι. Κατάλληλο μαξιλάρι, θεωρείται αυτό που καλύπτει τον κενό χώρο μεταξύ ώμου και αυτιού, όταν κοιμάσαι στο πλάι.
    • Όταν οδηγείς, να κάθεσαι ίσια, με χαλαρωμένους τους ώμους και τον αυχένα.

    Πως θα ανακουφίσω τον πόνο;

    Ανάπαυση, εφαρμογή κολάρου, φαρμακευτική αγωγή (παυσίπονα και αντιφλεγμονώδη) σε συνδυασμό με φυσικοθεραπεία, αποτελούν τους κλασικούς θεραπευτικούς χειρισμούς, στην αρχική και επώδυνη περίοδο (συνήθως τα συμπτώματα υποχωρούν σε μερικές εβδομάδες). Αν δεν βελτιωθεί η κατάσταση τότε ο γιατρός θα συστήσει χειρουργική επέμβαση. Το κριτήριο για τη χειρουργική θεραπεία είναι η παρατεταμένη διάρκεια και η μεγάλη ένταση των συμπτωμάτων (κυρίως του πόνου), καθώς και η πίεση στα νεύρα (πάρεση – παράλυση - απώλεια αίσθησης ενός ή όλων των ακρών). Και βέβαια, ο κύριος στόχος είναι η θεραπεία του πόνου και η βαθμιαία ανάκτηση της μυϊκής ισχύος, της ισορροπίας και της αισθητικότητας.

    Να θυμάσαι:

    • Από τη στιγμή που αισθάνεσαι συστηματικούς και διαρκείς πόνους στον αυχένα, ζαλάδες, βουητό στα αυτιά ή πονοκεφάλους, οι οποίοι δεν οφείλονται σε ημικρανίες, πρέπει να συμβουλευτείς έναν ορθοπεδικό ή νευρολόγο, προκειμένου να διαπιστώσει πού οφείλονται τα συμπτώματα που έχεις.
    • H διάγνωση γίνεται με διάφορες εξετάσεις, όπως ακτινογραφία, αξονική τομογραφία, μαγνητική τομογραφία, ηλεκτρομυογράφημα , νευρολογική εξέταση κλπ. Αμέσως μετά ο γιατρός θα σου συστήσει την κατάλληλη θεραπεία.
    • Σε καμία περίπτωση δεν βγάζεις μόνη σου συμπεράσματα, ούτε εφαρμόζεις τις συμβουλές των φίλων που έχουν αυχενικό σύνδρομο. Και αυτό γιατί υπάρχουν διάφορες παθήσεις που προκαλούν πόνο στον αυχένα, όπως π.χ. οι παθήσεις που έχουν σχέση με τους μυς, τους μεσοσπονδύλιους δίσκους, τους συνδέσμους, τα νεύρα, τα αγγεία ή το νωτιαίο μυελό.
    • Το να μπει ένας ασθενής στο χειρουργείο λόγω αυχενικού είναι σπάνιο και εξαρτάται κατά κύριο λόγο από την αιτία που έχει προκαλέσει τον πόνο στον αυχένα. Όπως μηχανικοί λόγοι (π.χ., κήλη μεσοσπονδυλίου δίσκου) ή εκφυλιστικές καταστάσεις (π.χ., σπονδυλαρθρίτιδα) κ.ά.
    • Η σύγχρονη χειρουργική βασίζεται στο χειρουργικό μικροσκόπιο και λοιπό τεχνολογικό εξοπλισμό, στις μικροχειρουργικές τεχνικές, στα εμφυτεύματα και υλικά σταθεροποίησης και σπονδυλοδεσίας. Θεωρείται δε ασφαλής, με κίνδυνο επιπλοκών κάτω του 3% και υψηλό ποσοστό επιτυχίας (95%).

    Ευχαριστούμε το κ. Γεώργιο Στράντζαλη, αναπληρωτή καθηγητή Νευροχειρουργικής, Νευροχειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, «Ο Ευαγγελισμός», για τις πληροφορίες που μας έδωσε.

    ΑΠΟ ΤΗ ΡΙΤΑ ΒΕΛΩΝΗ

    Πρώτη δημοσίευση: Περιοδικό Αρμονία τεύχος 119.

    Επικαιροποίηση: Μάιος 2015.

  • Πονάνε τα πόδια σου; Έχουμε τις λύσεις

    ΥΓΕΙΑ

    Πονάνε τα πόδια σου; Έχουμε τις λύσεις

    Πώς θα ήταν η ζωή χωρίς τα πόδια μας; Ποιος θα μας στήριζε, πώς θα μετακινούμασταν; Το μέρος αυτό του σώματός μας είναι αυτό που μας δένει και ταυτόχρονα μας χωρίζει με τη γη, ενώ η ίδια η κατασκευή τους είναι ένα θαύμα της δημιουργίας και της... μηχανικής! Οι 33 αρθρώσεις που έχει το κάθε μας πόδι –από τους αστραγάλους και κάτω– καθώς και τα 28 οστά τους (που αποτελούν το ένα όγδοο των οστών όλου του σκελετού μας) μας εξασφαλίζουν σταθερότητα, ισορροπία και αποτελεσματική κίνηση. Τι θα έλεγες, λοιπόν, να μάθεις περισσότερα γι' αυτούς τους... αφανείς ήρωες;

    Αγαπούν τη γυμναστική

    Γυμνάζεις την κοιλιά, το στήθος και την πλάτη σου, γιατί όχι και τα πόδια σου; Ο κ. Στέλιος Πετρούτσος, PT. MSc. φυσιοθεραπευτής με μάστερ στην ορθοπεδική και αθλητιατρική αποκατάσταση (Παν/μίο Νοτίου Αυστραλίας – UniSA), μας προτείνει μερικές ασκήσεις που αν τις κάνεις μερικές φορές την εβδομάδα, θα βελτιώσεις την ισορροπία σου και θα προλάβεις τραυματισμούς ή κακώσεις. Μια μικρή προθέρμανση των πελμάτων με κυκλικές κινήσεις των αστραγάλων και τεντώματα μύτη - φτέρνα είναι απαραίτητη!

    Μάζεψέ το! Δυνάμωσε τους μυς των πελμάτων που υποστηρίζουν την καμάρα και βοηθούν τη βάδιση. Από καθιστή θέση αρχικά και έπειτα από όρθια (προοδευτική δυσκολία) προσπάθησε με τα δάχτυλα του ποδιού να σηκώσεις ένα μικρό ελαφρύ αντικείμενο, όπως π.χ. ένα μολύβι. Κράτησέ το για 20΄΄, άφησέ το και επανάλαβε για άλλες δύο φορές.

    Κουνήσου! Βελτίωσε την ισορροπία σου και δυνάμωσε τους μυς γύρω από τους αστραγάλους. Φέρε το βάρος του σώματος στο δεξί σου πόδι και ταλάντευσε μερικές φορές το αριστερό μπρος-πίσω και μετά αριστερά-δεξιά, φέρνοντάς το μπροστά και πίσω από το δεξί. Επανάλαβε και από την άλλη πλευρά.

    Τεντώσου και χαλάρωσε! Ανακούφισε τους αχίλλειους τένοντες που βρίσκονται στο πίσω μέρος της γάμπας: στάσου όρθια απέναντι από έναν τοίχο, σε απόσταση περίπου 1-1,5 μέτρο, ακούμπησε τα χέρια σου στον τοίχο και λύγισε το αριστερό πόδι τεντώνοντας το δεξί, ώστε να αισθανθείς το τέντωμα χαμηλά στη γάμπα. Φρόντισε τα πέλματα και των δύο ποδιών σου να ακουμπούν εντελώς στο πάτωμα. Κράτησε αυτήν τη στάση για περίπου 10΄΄ και άλλαξε πόδι. Κάνε 2 επαναλήψεις από κάθε μεριά.

    Μύτη – Φτέρνα: Γύμνασε τους μυς του πέλματος και των αστραγάλων: Περπάτησε στις μύτες των ποδιών για 20-30 βήματα και μετά στις φτέρνες για άλλα 15. Επανάλαβε εναλλάξ για 2-3 φορές.

    Ζουμ στα... σημεία!

    Κάθε βήμα που κάνουμε σημαίνει σκληρή δουλειά για τα πόδια μας, όπως αποκαλύπτει ο κ. Πετρούτσος:

    Φτέρνες: Σηκώνουν το βάρος της κάθε βήματος, όταν, δε, τρέχουμε, η πίεση που υφίστανται είναι τρεις φορές το βάρος μας! Γι' αυτό και έχουν το μαλακό «μαξιλαράκι» λίπους, ώστε να απορροφούν τους κραδασμούς.

    Καμάρα: Το δέρμα σε αυτή την περιοχή είναι πιο μαλακό και ευαίσθητο, γιατί από εκεί περνούν ευαίσθητα νεύρα και αγγεία. Γι' αυτό προσοχή αν περπατάτε ξυπόλυτοι σε παραλίες με μεγάλα βότσαλα! Αντιθέτως, το περπάτημα σε αμμουδιές γυμνάζει τους μικρούς μυς που είναι υπεύθυνοι για τη διατήρηση της καμάρας.

    Τα «μαξιλαράκια» του πέλματος: Μειώνουν τους κραδασμούς που δέχεται το σώμα, όμως, καθώς τα χρόνια περνούν (ιδιαίτερα μετά τα 40), το πάχος τους μειώνεται. Γι' αυτό τα ψηλοτάκουνα καλό είναι να τα αποφεύγεις!

    Αστράγαλοι: Φέρουν το βάρος όλης της κίνησης του σώματος, ενώ υπολογίζεται ότι χρειάζεται να λυγίσουν περίπου 500 φορές για κάθε χιλιόμετρο που διανύουμε. Όσο πιο κοντοί είμαστε, δε, τόσο πιο πολλές φορές κάμπτονται, αφού ο δρασκελισμός μας είναι μικρότερος.

    Δάχτυλα: Μας βοηθούν να κρατάμε ισορροπία και διευκολύνουν το βάδισμα, αν και σύμφωνα με τους ειδικούς η πρωταρχική τους χρήση ήταν να διευκολύνουν την ανάβαση των προγόνων μας στα δέντρα!

    Γιατρέ, βοήθεια!

    Αν νιώσεις ξαφνικό πόνο στα πόδια ή ενοχλήσεις που σε εμποδίζουν στη καθημερινή σου δραστηριότητα, θα πρέπει το συντομότερο να επισκεφτείς το γιατρό σου. Τα πιο συνηθισμένα προβλήματα είναι:

    Πόνος στις φτέρνες

    Η πιο συνηθισμένη αιτία για τους πόνους στη φτέρνα ή στην καμάρα του ποδιού (ιδιαίτερα αν εμφανίζονται το πρωί όταν ξυπνάμε ή ύστερα από ορθοστασία) είναι η πελματιαία απονευρωσίτιδα (η οποία μπορεί να συνυπάρχει με άκανθα πτέρνας). Πρόκειται για φλεγμονή της πελματιαίας απονεύρωσης –μιας ινώδους ταινίας συνεκτικού ιστού που μοιάζει με τένοντα–, που εκτείνεται στο πέλμα και υποστηρίζει την εσωτερική καμάρα του ποδιού προς τα δάχτυλα, ενώ επίσης προστατεύει τα ευαίσθητα αγγεία και νεύρα.

    Αιτίες: Πολύ σφιχτοί μυες γαμπών, τραυματισμός, ορθοστασία, πλατυποδία ή κοιλοποδία, ακατάλληλα, σκληρά παπούτσια που δεν υποστηρίζουν σωστά την καμάρα, περπάτημα σε σκληρές επιφάνειες χωρίς παπούτσια.

    Πρόληψη: Να φοράς πάντα τα κατάλληλα παπούτσια (αθλητικά ή επίσημα παπούτσια με ελαφρύ τακουνάκι, 2-3 πόντους) και να αποφεύγεις να περπατάς ξυπόλυτη αν έχεις πρόβλημα. Επίσης, η διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους και η άσκηση είναι απαραίτητα.

    Αντιμετώπιση: Επιβάλλεται η ξεκούραση τουλάχιστον για όσο διάστημα διαρκεί ο πόνος. Το ποδόλουτρο σε παγωμένο αλατόνερο και οι διατάσεις ανακουφίζουν και θεραπεύουν. Αν ο πόνος επιμένει, θα πρέπει να δεις το γιατρό σου, που πιθανώς θα σου συστήσει αποκατάσταση της φυσιολογικής μηχανικής του άκρου ποδιού με εφαρμογή ορθοπεδικών πάτων, ή φυσιοθεραπείες, ή κάποιου είδους αντιφλεγμονώδη θεραπεία.

    «Κότσι»

    «Βλαισός μεγάλος δάκτυλος» είναι ο ιατρικός όρος που χρησιμοποιείται για να περιγράψει τη δυσμορφία που στην καθομιλουμένη ονομάζουμε κότσι. Πρόκειται για παραμόρφωση του μεγάλου δαχτύλου του ποδιού, το οποίο αποκτά κλίση με τάση να ακουμπήσει πάνω στα άλλα δάχτυλα του ποδιού.

    Αιτίες: Η βασικότερη αιτία είναι η πλατυποδία και η ανισοσκελία σε συνδυασμό με στενά και ψηλά παπούτσια. Συνήθως βέβαια το κότσι, όπως και οι άλλες ανατομικές παρεκκλίσεις, κληρονομούνται.

    Πρόληψη: Τα σωστά παπούτσια και η προληπτική επίσκεψη στον ειδικό είναι η καλύτερη πρόληψη.

    Αντιμετώπιση: Συστήνονται τα φαρδιά και άνετα υποδήματα, καθώς και τα εξατομικευμένα ορθοπεδικά πέλματα έσω υποδήματος τα οποία σκοπό έχουν να υποστηρίξουν το πόδι σε όσους έχουν προδιαθεσικούς παράγοντες. Σε πολύ προχωρημένες περιπτώσεις συνιστάται η αποκατάσταση με χειρουργική επέμβαση.

    Σφυροδακτυλία

    Σφυροδακτυλία ονομάζεται η ελαφρά παραμόρφωση των δαχτύλων του ποδιού, κατά την οποία η τελευταία φάλαγγα (δηλαδή οι άκρες τους που φέρουν τα νύχια) λυγίζουν προς το έδαφος. Με τον καιρό οι τένοντες «κονταίνουν» σε αυτήν τη θέση, τα δάχτυλα σφίγγουν και οι αρθρώσεις γίνονται δύσκαμπτες. Το αποτέλεσμα είναι η δημιουργία υπερκεράτωσης ή και κάλου στην άκρη των δαχτύλων και η παραμόρφωση των νυχιών.

    Αιτίες: Μπορεί να οφείλεται σε κληρονομικά αίτια, σε υψηλή ποδική καμάρα, σε ακατάλληλα παπούτσια (στενά και μυτερά), σε κάταγμα των δαχτύλων, σε διαβήτη ή άλλες ασθένειες.

    Πρόληψη: Τα φαρδιά στο εμπρός μέρος και άνετα παπούτσια είναι κανόνας, προκειμένου να προλάβουμε μελλοντικά προβλήματα ή να ανακουφιστούμε από ήδη υπάρχοντα.

    Αντιμετώπιση: Στα αρχικά στάδια ανακούφιση προσφέρουν τα τοπικά επιθέματα που εφαρμόζονται στην κορυφή της παραμόρφωσης, τα ειδικά ορθοπεδικά πέλματα για τα παπούτσια, καθώς και οι ειδικοί κατά παραγγελία νάρθηκες που συγκρατούν τα δάχτυλα σε θέση διόρθωσης. Αν η κατάσταση είναι προχωρημένη, συνιστάται χειρουργική αποκατάσταση.

    ΑΠΟ ΤΗ ΛΕΤΙΤΣΙΑ ΜΟΥΣΤΑΚΗ

    Πρώτη δημοσίευση: Περιοδικό Αρμονία, τεύχος 140

    Update: Νοέμβριος 2015.

  • Αυχενικό; Δες πώς θα ανακουφιστείς

    ΥΓΕΙΑ

    Αυχενικό; Δες πώς θα ανακουφιστείς

    Οι αιτίες που μπορεί να οδηγήσουν σε αυχενικό σύνδρομο είναι συνήθως κάποιο πρόβλημα του ίδιου του αυχένα, όπως για παράδειγμα εκφυλιστικές αλλοιώσεις, τραυματισμοί, κακή στάση, συγγενείς ανωμαλίες κ.λπ. Επίσης, ορισμένα προβλήματα σε άλλες περιοχές του σώματος που αντανακλώνται στον αυχένα. Τέτοια προβλήματα μπορεί να είναι ανωμαλίες της υπόλοιπης σπονδυλικής στήλης, όπως κύφωση, σκολίωση, περιαρθρίτιδες στους ώμους κ.ά. Συχνά και το στρες δημιουργεί ένταση που δεν αφήνει το σώμα να χαλαρώσει, με αποτέλεσμα να «πιάνεται» ο αυχένας.

    Για να προλάβεις το πρόβλημα

    • Πρέπει πρώτα απ' όλα να φροντίσεις για τη σωστή στάση του σώματός σου στις καθημερινές δραστηριότητες (όταν εργάζεσαι πολλές ώρες μπροστά στον υπολογιστή, οδηγείς, κοιμάσαι). Όμως και ο τρόπος που στηρίζεις το κεφάλι πάνω στον αυχένα και στη συνέχεια η σχέση του κεφαλιού με τον αυχένα και την πλάτη έχει τη σημασία του. Για παράδειγμα, κάθε 2,5 εκατοστά πρόσθιας κλίσης του κεφαλιού ο αυχένας επιβαρύνεται διπλάσια, τριπλάσια και ούτω καθ' εξής.
    • Ένας τρόπος να προλάβεις τους πόνους στο αυχένα (και στην πλάτη) όταν η δουλειά σου απαιτεί να κάθεσαι για πολύ στην ίδια θέση είναι κάθε 45 λεπτά να σηκώνεσαι και να ξεμουδιάζεις λίγο (για 5 λεπτά), ώστε ο αυχένας και η πλάτη να ξεκουράζονται, αποφεύγοντας έτσι τα συχνά «πιασίματα».

    Για να ανακουφίσεις τον πόνο

    • Ο κλασικός τρόπος αντιμετώπισης του προβλήματος για τις παθήσεις της περιοχής του ώμου και του αυχένα είναι η φαρμακευτική αγωγή με αντιφλεγμονώδη φάρμακα, οι ενέσεις κορτικοστεροειδών σε οξείες κρίσεις πόνου, καθώς και άλλα παυσίπονα.
    • Υπάρχει επίσης και η φυσικοθεραπευτική υποστήριξη με κινησιοθεραπεία για να αποτραπεί η δυσκινησία του κεφαλιού, των ώμων και της πλάτης.
    • Μέρος της θεραπείας είναι και το κολάρο, καθώς ο ρόλος του είναι να περιορίζει την κίνηση του αυχένα, ώστε να μην αναγκάζει τους μυς να κάνουν μυϊκό σπασμό. Εφόσον λοιπόν κριθεί απαραίτητο, θα πρέπει να το φοράς σύμφωνα με τις υποδείξεις του γιατρού.

    Πρώτη δημοσίευση: Περιοδικό Αρμονία, τεύχος 158

    Update: Φεβρουάριος 2016.