Η πηγή της ζωής | κουζινα , γευσεις | womenonly.gr
ΒΡΙΣΚΕΣΤΕ ΕΔΩ: ΑΡΧΙΚΗ / ΚΟΥΖΙΝΑ / ΓΕΥΣΕΙΣ
9:52
24/7/2013

Η πηγή της ζωής

mail to Εκτυπώστε το Αρθρο

Είναι υγρό διαυγές, άοσμο, άγευστο και χωρίς θερμίδες. Δημιουργείται από 2 άτομα υδρογόνου και ένα άτομο οξυγόνου. Αποτελεί περίπου τα 3/5 του ανθρωπίνου σώματος και είναι απολύτως αναγκαίο για την επιβίωσή μας. Γνωρίστε τα πάντα για το πόσιμο νερό: κατανάλωση, ασφάλεια, διαθέσιμες επιλογές και πολλά ακόμα!

1ο ΒΗΜΑ

Τροφογνωσία

Ποιο νερό χαρακτηρίζεται πόσιμο και ποια τα είδη του; 


«ΠΟΣΙΜΟ» ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΤΟ ΝΕΡΟ που πληροί τα κριτήρια υγιεινής και καθαρότητας που ορίζει η νομοθεσία για ανθρώπινη κατανάλωση, όπως ευχάριστη «γεύση», έλλειψη οσμής, διαύγεια και χαμηλή περιεκτικότητα σε στερεές ουσίες, βαρέα μέταλλα, υπολείμματα φυτοφαρμάκων, μικροοργανισμούς κ.ά. Προσοχή! Φυσιολογικά το πόσιμο νερό είναι υγρό διαυγές, άχρωμο, άοσμο και άγευστο, δηλαδή δεν έχει ούτε χρώμα, ούτε γεύση, ούτε μυρωδιά.

Κατηγορίες πόσιμου νερού

Οι δύο βασικές κατηγορίες πόσιμου νερού είναι το νερό βρύσης και το συσκευασμένο (κοινώς: εμφιαλωμένο). Το νερό βρύσης ή «κοινό πόσιμο νερό» προέρχεται κυρίως από λίμνες και ποτάμια, μεταφέρεται με αγωγούς σε διυλιστήριο όπου υφίσταται επεξεργασία (απολύμανση, καθαρισμό, διαύγαση), ώστε να καταστεί μικροβιολογικά αποδεκτό και παρέχεται προς κατανάλωση από κάποιο κεντρικό δίκτυο διανομής μέσω σωληνώσεων υδρεύσεως. Τα εμφιαλωμένα νερά πωλούνται συσκευασμένα σε αεροστεγώς σφραγισμένες φιάλες, συνήθως πλαστικές, και διακρίνονται σε επιτραπέζια, νερά πηγής και φυσικά μεταλλικά νερά.

Το εμφιαλωμένο & οι κατηγορίες του

Επιτραπέζιο νερό: Είναι πόσιμο προερχόμενο από γεώτρηση, λίμνη, ποτάμι κ.ά., που εμφιαλώνεται συνήθως ύστερα από απολύμανση, ώστε να πληροί τα κριτήρια ασφαλείας. Επί της ουσίας η μόνη διαφορά μεταξύ του επιτραπέζιου νερού και του νερού βρύσης είναι ότι το επιτραπέζιο νερό είναι συσκευασμένο, ενώ της βρύσης τρεχούμενο.

Νερό πηγής: Προέρχεται από πηγές μιας συγκεκριμένης περιοχής, της οποίας είθισται να παίρνει το όνομα. Έχει υπόγεια προέλευση, εμφιαλώνεται επιτόπου στην πηγή υδροληψίας και δεν υπόκειται σε απολύμανση. Τα φυσικοχημικά του χαρακτηριστικά συμφωνούν με εκείνα του κοινού πόσιμου νερού.

Φυσικό μεταλλικό νερό: Προέρχεται από υπόγεια νερά, έρχεται στην επιφάνεια είτε κατευθείαν από την πηγή είτε με άντληση και εμφιαλώνεται επιτόπου χωρίς καμία απολύτως επεξεργασία, κάτι που αποτελεί ποιοτικό πλεονέκτημα έναντι των νερών που υπόκεινται σε απολύμανση. Επιπλέον, υπερέχει σε περιεκτικότητα ανόργανων αλάτων, απαραίτητων για τον οργανισμό.

Ανθρακούχα εμφιαλωμένα νερά: Δεν αποτελούν ιδιαίτερη κατηγορία εμφιαλωμένων νερών, μπορεί δηλαδή το νερό να είναι επιτραπέζιο, πηγής ή μεταλλικό. Διαφέρουν όμως από αυτά διότι περιέχουν μεγάλες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα, προερχόμενου είτε κατευθείαν από την πηγή είτε έχοντας προστεθεί τεχνητά κατά την εμφιάλωση. Στην περίπτωση που στο νερό αυτό προστεθεί όξινο ανθρακικό νάτριο, τότε χαρακτηρίζεται ως «σόδα».

Προσοχή! Απαγορεύεται η αναγραφή στη φιάλη ισχυρισμών που αποδίδουν στο εμφιαλωμένο νερό ξεχωριστές ιδιότητες ή θεραπευτικές ενδείξεις, καθώς και δηλώσεις του τύπου «θεραπευτικό», «ιαματικό», «φυσικό» κ.ά.

Νερό βρύσης ή εμφιαλωμένο;
Οι απόψεις διίστανται! Η επιλογή του ενός ή του άλλου είδους εξαρτάται πρωταρχικά από το πόσο ασφαλές είναι το καθένα και δευτερευόντως από άλλα κριτήρια. Για παράδειγμα, το νερό βρύσης είναι εύκολα διαθέσιμο σχεδόν παντού και έχει σαφώς φθηνότερη τιμή συγκριτικά με το εμφιαλωμένο. Το εμφιαλωμένο νερό διατίθεται σε εύχρηστη συσκευασία, έχει πιο σταθερή σύσταση, πίνεται συνήθως πιο ευχάριστα και σε κάποιες περιπτώσεις είναι η μόνη ενδεδειγμένη επιλογή, π.χ. όταν ταξιδεύετε στο εξωτερικό, δεν είστε σίγουροι για την ποιότητα του νερού της βρύσης ή έχετε προσβληθεί από γαστρεντερίτιδα.

Προσοχή! Οι λανθασμένοι τρόποι μεταφοράς, αποθήκευσης, συντήρησης, χειρισμού και χρήσης ενός αρχικά ασφαλούς εμφιαλωμένου νερού μπορούν να το καταστήσουν τελικά επισφαλές και ακατάλληλο προς κατανάλωση.

2ο ΒΗΜΑ

ΝΕΡΟ & ΥΓΕΙΑ

Γιατί είναι απαραίτητο να πίνουμε νερό και πόσο να καταναλώνουμε;

Η επαρκής πρόσληψη υγρών και ειδικότερα νερού καθημερινώς είναι απολύτως αναγκαία για τη διατήρησή μας στη ζωή, τη ρύθμιση της σωματικής θερμοκρασίας και την καλή λειτουργία όλου του οργανισμού. Κι ακόμη:

  • Προλαμβάνει την αφυδάτωση.
  • Διευκολύνει τις μεταβολικές αντιδράσεις, την απομάκρυνση των άχρηστων παραγώγων των καύσεων και την αποβολή των υδροδιαλυτών τοξικών ουσιών.
  • Ελαττώνει τις κατακρατήσεις υγρών, βοηθά να διατηρείται το δέρμα υγιές.
  • Μειώνει τις πιθανότητες να δημιουργηθούν προβλή- ματα στο ουροποιητικό. 
  • Συμβάλλει στην πρόληψη και την αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας. Προσοχή! Ισχυρισμοί ότι η μεγάλη κατανάλωση νερού «αδυνα- τίζει», «καίει τα λίπη», «αποτοξινώνει» κ.ά. δεν έχουν τεκμηριωθεί επιστημονικά.

Οι συνέπειες της αφυδάτωσης
Η αυξημένη απώλεια σωματικών υγρών που δεν αναπληρώνεται επαρκώς προκαλεί αύξηση της σωματικής θερμοκρασίας, εξάντληση και κυκλοφορική ανεπάρκεια που μπορεί να οδηγήσει σε θερμοπληξία ή –εάν οι απώλειες είναι μεγάλες– ακόμη και στο θάνατο.

Πρέπει να πίνουμε τουλάχιστον 8 ποτήρια νερό καθημερινα;
Παρότι η συμβουλή αυτή καλύπτει ένα μεγάλο τμήμα του γενικού πληθυσμού, δεν τεκμηριώνεται επιστημονικά. Οι ανάγκες κάθε οργανισμού σε υγρά είναι εξατομικευμένες και μπορούν να καλυφθούν από διάφορες πηγές, αν και το αυτούσιο νερό είναι η προτιμότερη επιλογή. Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) έχει ορίσει ως επαρκή πρόσληψη υγρών τα 2 lt ημερησίως για τις γυναίκες και τα 2,5 lt για τους άντρες, με μέτρια σωματική δραστηριότητα και μέτρια εξωτερική θερμοκρασία. Η σύσταση αυτή περιλαμβάνει το σύνολο των υγρών που προσλαμβάνονται από την κατανάλωση αυτούσιου νερού, τροφίμων και ποτών (νωπά φρούτα, λαχανικά, χυμοί κ.ά.). Ενδείξεις που υποδηλώνουν ότι ίσως χρειάζεστε περισσότερα υγρά είναι η δίψα, η αδικαιολόγητη πείνα, η έντονη εφίδρωση και το χρώμα των ούρων. Αν π.χ. τα ούρα σας είναι κίτρινα ή σκουροκίτρινα, αυξήστε την κατανάλωση νερού. Αν είναι διαφανή, τότε προφανώς προσλαμβάνετε αρκετό νερό.

Το τίμημα της υπερβολής
Η υπερβολική κατανάλωση νερού/υγρών μπορεί να αποδειχθεί επιβλαβής. Ένας υγιής οργανισμός έχει την ικανότητα να διαχειριστεί μεγάλες ποσότητες υγρών, αλλά πάντα υπάρχει το ενδεχόμενο να αυξηθεί υπερβολικά ο φόρτος των νεφρών καθώς και η απώλεια ηλεκτρολυτών, όπως καλίου ή νατρίου, με αποτέλεσμα τη διαταραχή του καρδιακού ρυθμού, την απορρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και προβλήματα νευρολογικής φύσεως. Επομένως απαιτείται μέτρο!

Προσοχή! Η έντονη δίψα και η υπερκατανάλωση νερού μπορεί να είναι ένδειξη μεταβολικού ή άλλου νοσήματος (π.χ. σακχαρώδους διαβήτη), συνεπώς πρέπει να διερευνάται ιατρικά. Για άτομα με προβλήματα υγείας, π.χ. νεφροπαθείς, καρδιοπαθείς, με παθολογική κατακράτηση υγρών, σε δίαιτα κ.ά. απαιτείται εξατομικευμένη σύσταση πρόσληψης νερού από τον ειδικό που τα παρακολουθεί.

Ποιοι χρειάζονται περισσότερο νερό;
Τα άτομα που αθλούνται ή κάνουν χειρωνακτικές εργασίες, κυρίως το καλοκαίρι, και επίσης τα παχύσαρκα άτομα, οι έγκυες και οι θηλάζουσες. Ιδιαίτερη μέριμνα θα πρέπει να λαμβάνεται για τα παιδιά –γιατί σε αυτά το αίσθημα της δίψας δεν είναι ανεπτυγμένο επαρκώς– αλλά και για τους ηλικιωμένους.

3ο ΒΗΜΑ

ΕΜΦΙΑΛΩΜΕΝΟ ΝΕΡΟ ΚΑΙ… ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ

Τι πρέπει να προσέχετε όταν επιλέγετε εμφιαλωμένο νερό και πώς θα το χειριστείτε σωστά ώστε να διατηρηθεί ασφαλές και υγιεινό;

Συνθήκες συντήρησης: Πρέπει να διατηρούνται σε δροσερό και σκιερό μέρος, σε θερμοκρασία μικρότερη των 18οC. Μην αφήνετε τη φιάλη εκτεθειμένη στον ήλιο ή/και σε υψηλές θερμοκρασίες, π.χ. «ξεχασμένη» μέσα στο αυτοκίνητο.

Φιάλη: Οι γυάλινες συσκευασίες προστατεύουν το περιεχόμενο καλύτερα από τις πλαστικές και οι σκουρόχρωμες από τις διαφανείς. Ανεξαρτήτως υλικού συσκευασίας, προτιμάτε φιάλες μικρού μεγέθους, διότι καταναλώνονται ταχύτερα.

Χρόνος διατηρησιμότητας: Όσο πιο «φρέσκο» είναι το νερό τόσο λιγότερες οι πιθανότητες να έχει αλλοιωθεί.

Ορθός τρόπος χρήσης: Από τη στιγμή που θα ανοιχτεί η φιάλη, όσο συντομότερα καταναλώσετε το περιεχόμενό της τόσο το καλύτερο. Νερό που έχει αποσφραγιστεί πριν από πολλές ώρες καλό είναι να μη χρησιμοποιείται και να απορρίπτεται. Αποφύγετε επίσης την κοινή λήψη νερού με άλλα άτομα από το στόμιο της ίδια φιάλης, γιατί αυξάνεται η πιθανότητα μετάδοσης μικροβίων κι ασθενειών.

Εμφάνιση νερού: Νερό που περιέχει ιζήματα (κατακάθια), αιωρούμενα σωματίδια, έχει θολή όψη ή έντονη οσμή θεωρείται ότι έχει υποστεί αλλοίωση και δεν πρέπει να καταναλώνεται.

Σε χώρους εστίασης: Τα πωλούμενα ως εμφιαλωμένα νερά πρέπει να ανοίγονται παρουσία σας ή να σας προσφέρονται σφραγισμένα. Ελέγχετε τη φιάλη ώστε να μην είναι αποσφραγισμένη.

Προσοχή! Όλες οι πλαστικές φιάλες προορίζονται για μία χρήση και δεν θα πρέπει να ξανα- γεμίζονται με νερό ή άλλα υγρά.

Ένα ποτήρι στην υγειά σας
Το νερό αποτελεί φυσική λύση πρόληψης και αντιμετώπισης πολλών συνηθισμένων προβλημάτων…

Αίσθημα πείνας: Η έλλειψη νερού από τον οργανισμό μπορεί να «μετατρέψει» το αίσθημα δίψας σε μήνυμα πείνας. Πίνοντας αρκετό νερό διατηρείτε τον έλεγχο και χορταίνετε με μικρότερες ποσότητες φαγητού.

Δυσκοιλιότητα: Η αυξημένη πρόσληψη νερού και φυτικών ινών βοηθά στην πρόληψη και την αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας. Το νερό αποτελεί μέσο μεταφοράς των άχρηστων ουσιών και κάνει τα κόπρανα περισσότερο μαλακά.

Κατακρατήσεις υγρών: Ένας υγιής οργανισμός, ο οποίος προσλαμβάνει καθημερινά όλες τις ποσότητες υγρών που χρειάζεται, όχι μόνο δεν κάνει κατακρατήσεις, αλλά αντιμετωπίζει ευκολότερα και τις ήδη υπάρχουσες.

Κόπωση: Όταν τα επίπεδα υγρών του οργανισμού πέφτουν κατά 2%, τα επίπεδα της ενεργητικότητας μειώνονται περίπου κατά 20%, με συνέπεια την έντονη κόπωση. Εάν αισθάνεστε κουρασμένη, πιείτε 1-2 ποτήρια νερό.

Κυστίτιδες: Με τα πρώτα συμπτώματα πιείτε μισό λίτρο νερό και στη συνέχεια 1 ποτήρι κάθε 20 λεπτά. Προληπτικά να πίνετε τουλάχιστον 2 λίτρα νερό καθημερινά.

Hangover: Η κατανάλωση νερού πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τη λήψη αλκοόλ ελαττώνει τις πιθανότητες αφυδάτωσης και περιορίζει τα συμπτώματα της επόμενης μέρας.

Αν δυσκολεύεστε να πιείτε το νερό αυτούσιο, απολαύστε το σαν «ποτό» προσθέτοντας παγάκια (από νερό, ή χυμό, ή τσάι) και δώστε του επιπλέον γεύση με μία φέτα λεμονιού ή λίγες σταγόνες φρουτοχυμό.

4ο ΒΗΜΑ

ΑΣΦΑΛΕΙΑ 

Τι νερό πίνουμε, πόσο ασφαλές είναι, τι επικίνδυνα συστατικά ενδεχομένως περιέχει και πώς μπορούμε να κάνουμε το νερό που φτάνει στο ποτήρι μας περισσότερο υγιεινό;

ΤΟ ΝΕΡΟ ΜΟΛΥΝΕΤΑΙ ΜΕ ΠΑΘΟΓΟΝΑ ΜΙΚΡΟΒΙΑ, χημικά υπολείμματα, βαρέα μέταλλα και άλλα ξενοβιοτικά. Η κατανάλωση μολυσμένου νερού από παθογόνους μικροοργανισμούς μπορεί να προκαλέσει γαστρεντερίτιδες, δυσεντερίες, διάρροιες και άλλες δυσάρεστες καταστάσεις, ορισμένες φορές μοιραίες. Η μακροχρόνια κατανάλωση νερού που περιέχει επικίνδυνες τοξικές ουσίες οδηγεί σε σοβαρές οργανικές βλάβες.

Επίγεια και υπόγεια ύδατα επιμολύνονται από φυτοφάρμακα γεωργικών καλλιεργειών, βιομηχανικά απόβλητα, απορρίμματα, διαρροές λυμάτων, όξινη βροχή κ.ά.

Το νερό που μεταφέρεται μέσω πεπαλαιωμένων και διαβρωμένων δικτύων ύδρευσης μπορεί να ρυπανθεί από λάσπες, μέταλλα σωληνώσεων κ.ά.

Χημικά που χρησιμοποιούνται για την απολύμανση του νερού βρύσης, π.χ. χλώριο, ενοχοποιούνται για την πρόκληση προβλημάτων υγείας.

Οι πλαστικές φιάλες νερού περιέχουν χημικά τα οποία μπορεί να «μεταναστεύσουν» στο νερό και από εκεί να περάσουν στον οργανισμό μας.

Αν το νερό που θα τρέξει από τη βρύση ή ανοιχτεί η συσκευασία του δεν καταναλωθεί άμεσα, τότε ώρα με την ώρα αυξάνεται το μικροβιακό φορτίο του.

Σημείο προσοχής: Παρά τα μεμονωμένα προβλήματα που έχουν αναφερθεί κατά καιρούς, το πόσιμο νερό των περισσοτέρων περιοχών της χώρας μας θεωρείται καλής ποιότητας και από τα πλέον ασφαλή παγκοσμίως.

Είναι ασφαλής η χλωρίωση του νερού βρύσης;
Το χλώριο χρησιμοποιείται στο νερό ως απολυμαντικό έναντι των παθογόνων μικροοργανισμών. Η χλωρίωση γίνεται σε 24ωρη βάση και με τέτοιον τρόπο που πάντα παραμένει μια μικρή ποσότητα χλωρίου στο νερό. Αυτές οι μικρές ποσότητες, που μέρος τους καταλήγει τελικά στον οργανισμό μας, θεωρούνται ασφαλείς καθώς εξουδετερώνονται από το σάλιο και τα γαστρικά υγρά. Παρ’ όλα αυτά, όταν το χλώριο προσλαμβάνεται σε υπερβολικές ποσότητες και συχνά, π.χ. επειδή το νερό είναι υπερχλωριωμένο, τότε μακροχρόνια μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό του λάρυγγα και του στομάχου, προβλήματα στο γαστρεντερικό, σκλήρυνση των αρτηριών, οιδήματα, αύξηση της αρτηριακής πίεσης, προβλήματα στα νεφρά και στην ουροδόχο κύστη κ.ά.

Το νερό της βρύσης είναι θολό…
Συγκρίνετε το νερό που βγαίνει από τη δική σας βρύση με το νερό της βρύσης κάποιου γειτονικού σπιτιού. Αν το πρόβλημα εντοπίζεται μόνο στη βρύση σας, τότε μάλλον έχετε πρόβλημα στις σωληνώσεις και πρέπει να ελεγχθούν. Ειδάλλως οφείλεται σε πρόβλημα του κεντρικού δικτύου διανομής νερού, π.χ. σε εργασίες συντήρησης. Σε κάθε περίπτωση περιμένετε για τουλάχιστον μία ώρα και κατόπιν αφήστε τη βρύση να τρέξει για μερικά λεπτά. Αν το πρόβλημα δεν αποκατασταθεί, επικοινωνήστε με την εταιρεία παροχής και μην καταναλώσετε το νερό!

Προσοχή! Το πόσιμο νερό πρέπει να είναι διαυγές. Κατανάλωση θολού νερού μπορεί να είναι επικίνδυνη, καθώς αν υπάρχει θολότητα η απολύμανσή του δεν γίνεται αποτελεσματικά.

Να χρησιμοποιήσω φίλτρο καθαρισμού Ή όχι;
Η επιλογή ενός πιστοποιημένου και αξιόπιστου φίλτρου οικιακής χρήσης, είτε με τη μορφή δοχείου είτε συνδεδεμένο απευθείας με το κεντρικό δίκτυο, αποτελεί μια ενδεδειγμένη επιλογή περαιτέρω καθαρισμού και βελτίωσης της ποιότητας του νερού, εφόσον όμως γίνεται σωστή συντήρηση και έγκαιρη αλλαγή του, σύμφωνα με όσα ορίζει ο κατασκευαστής – ειδάλλως ο κίνδυνος επιμόλυνσης του νερού από τα κατάλοιπα που έχουν απομείνει στο φίλτρο αυξάνεται σημαντικά.

Μυρίζει χλώριο, τι κάνω;
Γεμίστε ένα γυάλινο μπουκάλι με νερό και αφήστε το για 8-12 ώρες στο ψυγείο – η μυρωδιά θα μειωθεί κατά πολύ ή θα εξαφανιστεί.

Προσοχή! Νερό βρύσης που μπαίνει μέσα σε οποιοδήποτε δοχείο πρέπει να καταναλώνεται μέσα σε 1-2 ώρες όταν είναι εκτός ψυγείου ή το πολύ μέσα σε 24 ώρες όταν διατηρείται εντός ψυγείου – σε αντίθετη περίπτωση καθίσταται μικροβιακά επισφαλές και άρα επικίνδυνο.

ΣΤΑΥΡΟΣ ΔΕΔΟΥΚΟΣ 

ΧΡΟΝΟΜΗΧΑΝΗ