ΑΡΜΟΝΙΑ,  4/1/2007

Πρόωρη εμμηνόπαυση


Όταν η περίοδος σταματά νωρίς Τι είναι η πρόωρη εμμηνόπαυση, ποιές γυναίκες αφορά και τι μπορείτε να κάνετε για να απαλλαγείτε από τα βασανιστικά συμπτώματά της; Ο επίκουρος καθηγητής Γυναικολογίας κ. Μάριος Καλογερόπουλος, M.D., μας δίνει τις απαντήσεις. Για να το θέσουμε πολύ απλά, η εμμηνόπαυση σημαίνει το τέλος της έμμηνης ρύσης και

mail to Εκτυπώστε το Αρθρο Μεγαλύτερα Γράμματα Μικρότερα Γράμματα

Από την Αλεξία Καλογεροπούλου

 

Τι είναι η εμμηνόπαυση
Για να το θέσουμε πολύ απλά, η εμμηνόπαυση σημαίνει το τέλος της έμμηνης ρύσης και το τέλος της γυναικείας γονιμότητας, αφού οι ωοθήκες δεν παράγουν πλέον άλλα ωάρια. Πρόκειται για μια απολύτως φυσιολογική κατάσταση στη ζωή μιας γυναίκας, που δεν πρέπει να προκαλεί ανησυχία. Πριν την εμμηνόπαυση, θα περάσετε μια μεταβατική περίοδο, που ονομάζεται περιεμμηνόπαυση και διαρκεί κατά μέσο όρο από δύο έως έξι χρόνια. Αν περάσει ένας χρόνος χωρίς να έχετε καθόλου περίοδο, έχετε μπει στην εμμηνόπαυση.

 

Ποια είναι τα συμπτώματα
Για κάποιες τυχερές γυναίκες τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης διαρκούν πολύ λίγο, αλλά για τις περισσότερες αποτελούν μια ταλαιπωρία που κρατάει χρόνια. Αν και το πιο συνηθισμένο σύμπτωμα είναι οι αλλαγές στον κύκλο, υπάρχουν και άλλες ενδείξεις που μαρτυρούν το τέλος της αναπαραγωγικής περιόδου:

*Αλλαγές στη διάθεση/ευερεθιστότητα *Προβλήματα μνήμης και συγκέντρωσης *Μειωμένη ερωτική επιθυμία *Κατάθλιψη *Κολπική ξηρότητα *Κολπική αιμορραγία *Κόπωση Αλλαγές στο τριχωτό (τα μαλλιά πέφτουν ή γίνονται πιο λεπτά) *Πονοκέφαλος *Ταχυκαρδία *Προβλήματα ελέγχου της κύστης *Απόκτηση επιπλέον βάρους *Αλλαγές στην επιδερμίδα (γίνεται πιο ξηρή και πιο λεπτή) *Ευαισθησία στο στήθος *Γαστρεντερικές διαταραχές και ναυτία *Αύξηση τριχοφυϊας στο πρόσωπο *Αλλαγές στη μυρωδιά του σώματος *Ξηρότητα στόματος *Πρηξίματα *Ζαλάδες *Πόνοι στις αρθρώσεις και τους μυς *Εξάψεις *Νυχτερινή εφίδρωση *Αϋπνία

 

Πότε μια γυναίκα έχει πρόωρη εμμηνόπαυση
Αν και δεν είναι εύκολο να προβλέψει κανείς πότε θα σταματήσει η περίοδος μιας γυναίκας, κατά μέσο όρο η εμμηνόπαυση αρχίζει γύρω στα 51. Παρ όλα αυτά εκατομμύρια γυναίκες σε όλο τον κόσμο μπαίνουν στη φάση της εμμηνόπαυσης πολύ νωρίτερα από αυτή την ηλικία. Σε αυτή την περίπτωση μιλάμε για πρόωρη εμμηνόπαυση. Έχει υπολογιστεί μάλιστα ότι σε 8 στις 100 γυναίκες η περίοδος σταματά πριν από τα σαράντα.

 

Γιατί κάποιες γυναίκες έχουν πρόωρη εμμηνόπαυση
Δεν έχουν καθοριστεί με σαφήνεια οι αιτίες που οδηγούν πρόωρα στην εμμηνόπαυση. Ένας από τους παράγοντες που θεωρείται ότι προδιαθέτει είναι η κληρονομικότητα. Αν και δεν αποτελεί κανόνα, οι περισσότερες γυναίκες μπαίνουν στην εμμηνόπαυση περίπου στην ίδια ηλικία με τις μητέρες τους. Κάποιες έρευνες, παρ όλα αυτά, αποκαλύπτουν ότι μόνο το 5% όλων των γυναικών με πρόωρη εμμηνόπαυση έχουν οικογενειακό ιστορικό. Επίσης, τα αυτοάνοσα νοσήματα φαίνεται ότι αποτελούν έναν ελαφρώς προδιαθεσικό παράγοντα. Σε πολλές περιπτώσεις οι γυναίκες με πρόωρη εμμηνόπαυση έχουν αυτοάνοσα νοσήματα, όπως διαβήτη, λύκο, θυρεοειδή, ρευματοειδή αρθρίτιδα και άλλα. Σε αυτές τις ασθένειες το σώμα παράγει αντισώματα σε ένα ή περισσότερα όργανα. Όπως ακριβώς λοιπόν τα αντισώματα μπορεί να στραφούν εναντίον, π.χ., του θυρεοειδή προκαλώντας παθήσεις στο συγκεκριμένο αδένα, έτσι μπορεί να επιτεθούν και στις ωοθήκες προκαλώντας πρόωρη εμμηνόπαυση.

 

Ποιοι κίνδυνοι υπάρχουν για την υγεία
Οι γυναίκες που βρίσκονται σε εμμηνόπαυση, είτε φυσιολογική είτε πρόωρη, έχουν χαμηλά επίπεδα οιστρογόνων, αφού οι ωοθήκες τους σταματούν να παράγουν οιστρογόνα. Αυτή η εξέλιξη οδηγεί σε αλλαγές στη συνολική υγεία της γυναίκας και αυξάνει τις πιθανότητες να πάθει οστεοπόρωση και καρδιακές παθήσεις. Επειδή οι πρόωρα εμμηνοπαυσιακές γυναίκες περνούν μεγαλύτερο μέρος της ζωής τους χωρίς την ασπίδα προστασίας των οιστρογόνων, διατρέχουν ακόμα μεγαλύτερο κίνδυνο.

 

Πώς αντιμετωπίζονται τα συμπτώματα
Δυστυχώς, δεν υπάρχει ούτε τρόπος πρόληψης ούτε θεραπεία της πρόωρης εμμηνόπαυσης. Ωστόσο, η θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης μπορεί να αντιμετωπίσει και να καταστείλει τα συνηθισμένα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης και να μειώσει τον κίνδυνο οστεοπόρωσης και καρδιοπαθειών. Στην πλειοψηφία των θεραπευτικών σχημάτων ορμονικής υποκατάστασης χρησιμοποιούνται οιστρογόνα σε συνδυασμό με προγεστερόνη, που είναι αναγκαία για να αντισταθμίσει τη διεγερτική επίδραση των οιστρογόνων στο ενδομήτριο. Θεραπεία αποκλειστικά με οιστρογόνα χρησιμοποιείται σε γυναίκες με υστερεκτομή, που έχουν κάνει δηλαδή αφαίρεση μήτρας. Η θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης ποικίλλει ανάλογα με: *Τον τύπο και τη δόση του οιστρογόνου. *Τον τύπο και τη δόση της προγεστερόνης. *Τη συνεχόμενη ή κυκλική χορήγηση και *Τον τρόπο χορήγησης, αν δηλαδή λαμβάνονται από το στόμα ή με άλλο τρόπο.

 

Πρόσφατη έρευνα σε ένα εκατομμύριο Βρετανίδες απέδειξε ότι η μακροχρόνια συνδυασμένη θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου στο στήθος. Συζητήστε με το γιατρό σας τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της θεραπείας ορμονικής υποκατάστασης.

 

Φυτοοιστρογόνα
Τα φυτοοιστρογόνα είναι μια ομάδα ουσιών που υπάρχουν σε συγκεκριμένα φυτά και δρουν στον οργανισμό μας σαν οιστρογόνα, μάς εξηγεί ο χειρουργός-γυναικολόγος και ομοιοπαθητικός κ. Ευάγγελος Γκικόντες . Παρόλο που έχουν παρόμοια λειτουργία με τα οιστρογόνα, δεν είναι ακριβώς ίδια με αυτά που παράγει ο οργανισμός μας, αλλά μιμούνται τη δράση τους. Τα φυτοοιστρογόνα μπορούν να ανακουφίσουν τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης. Η ορμονική δράση των φυτοοιστρογόνων είναι λιγότερο ισχυρή σε σχέση με αυτήν των οιστρογόνων που παράγει ο οργανισμός μας και η επίδραση στους ορμονικά επηρεαζόμενους καρκίνους, όπως του μαστού και του ενδομητρίου, είναι ασθενέστερη, δίνοντας ένα επιπλέον πλεονέκτημα.

 

Ποια είναι
Υπάρχουν διάφοροι τύποι φυτοοιστρογόνων. Τα πιο γνωστά ανήκουν στην οικογένεια των «phenolics», που περιλαμβάνει τις φαινόλες, τις φλαβανόνες, τις φλαβανόλες, τις ισοφλαβόνες, τις lignans και τις coumestans. Τα φυτά που είναι πλούσια σε φυτοοιστρογόνα είναι σχεδόν απόντα από τις τυπικές «δυτικές» δίαιτες. Τα περισσότερα εμπορικά φυτο-οιστρογονικά προϊόντα προέρχονται από σόγια και περιέχουν ισοφλαβόνες.

 

Περισσότερες έρευνες
Έρευνες που έχουν γίνει σε σχέση με τα φυτοοιστρογόνα αναφέρουν ότι οι γυναίκες που συμπληρώνουν τη διατροφή τους με αυτά προστατεύονται από την οστεοπόρωση και τις καρδιαγγειακές παθήσεις. Πάντως, σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής δεδομένα, η χρήση φυτοοιστρογόνων μπορεί να θεωρηθεί μια σχετικά ασφαλής μέθοδος, η οποία μπορεί να επηρεάσει την οιστρογονική δραστηριότητα.

 

Πώς γίνεται η διάγνωση
Ο μόνος τρόπος για να βεβαιωθείτε αν έχετε μπει πρόωρα σε εμμηνόπαυση είναι μια επίσκεψη στο γιατρό. Αυτός θα σας ζητήσει να κάνετε μια σειρά από εξετάσεις που θα ελέγξουν τα επίπεδα των ορμονών σας και αν οι ωοθήκες σας λειτουργούν κανονικά. Η εξέταση αίματος που πρέπει να κάνετε περιλαμβάνει έλεγχο των ορμονών: FSH και LH, που ρυθμίζουν την ωορρηξία και την έμμηνο ρύση Οιστραδιόλη, που αποτελεί το κύριο οιστρογόνο του οργανισμού.

 

Περιορίστε τα συμπτώματα

Διαβάστε μερικές απλές συμβουλές για να αντιμετωπίσετε τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης: *Εξάψεις *Μειώστε το στρες στη ζωή σας. *Προτιμάτε να φοράτε άνετα ρούχα, από φυσικά υλικά. *Περιορίστε την καφεϊνη, το αλκοόλ και τα καυτερά τρόφιμα. *Κρατηθείτε δροσερή τη νύχτα. Έχετε ένα ποτήρι κρύο νερό κοντά στο κρεβάτι σας για να πιείτε μόλις νιώσετε ότι ιδρώνετε. *Χρησιμοποιείτε βαμβακερά σεντόνια και πιτζάμες. *Ρίξτε λίγο κρύο νερό στο πρόσωπο και τους καρπούς σας όταν αρχίζουν οι εξάψεις.

 

Κολπική ξηρότητα και ατροφία

Όταν τα επίπεδα των οιστρογόνων πέφτουν, τα τοιχώματα του κόλπου αδυνατίζουν, γίνονται πιο λεπτά και χάνουν ένα μέρος από την ελαστικότητά τους. Ως αποτέλεσμα, ο κόλπος γίνεται πιο ξηρός. Μπορεί επίσης να πάθει ατροφία, να μικρύνει δηλαδή σε μήκος και σε πλάτος. Κάντε περισσότερο σεξ. Είναι ο πιο απλός και μάλλον πιο διασκεδαστικός τρόπος για να καταπολεμήσετε την κολπική ξηρότητα. Αν έχετε οργασμό μια ή δυο φορές την εβδομάδα, αυξάνετε τη ροή του αίματος στον κόλπο σας και τονώνετε τους μυς της περιοχής, κρατώντας τον κόλπο σας σε φόρμα. Χρησιμοποιήστε ένα ειδικό λιπαντικό. Αποφύγετε τα αντιισταμινικά. Πάρτε συμπληρώματα βιταμίνης Ε, Α, Β, C, σελήνιο ή φυτοοιστρογόνα, αφού πρώτα συνεννοηθείτε με το γιατρό σας. Πίνετε πολύ νερό, βοηθά στην ενυδάτωση των ιστών του σώματος.

 

Αϋπνία/Διαταραχές του ύπνου

Πίνετε βότανα, όπως χαμομήλι, πριν κοιμηθείτε. Αποφεύγετε την καφεϊνη, το αλκοόλ και άλλα διεγερτικά, όπως τα τσιγάρα. Μην κάνετε έντονη σωματική άσκηση όταν πλησιάζει η ώρα να κοιμηθείτε. Κρατήστε δροσερό το υπνοδωμάτιό σας.

 

Ταχυκαρδίες
Είναι μια πολύ δυσάρεστη αίσθηση, που μπορεί να τη νιώσετε ενώ κάθεστε ήρεμες στον καναπέ ή ενώ είστε ξαπλωμένες. Το καλύτερο που έχετε να κάνετε είναι να ηρεμήσετε. Δοκιμάστε τεχνικές χαλάρωσης όταν αρχίζουν οι ταχυκαρδίες, όπως βαθιές εισπνοές. Αν καπνίζετε, καλύτερα να το διακόψετε, γιατί πολλές φορές κάνει την ταχυκαρδία χειρότερη.

 

Περιορίστε το αλκοόλ και την καφεϊνη.
Μπορεί με την κατάλληλη θεραπεία να αποκτήσει παιδί μια γυναίκα που είναι σε πρόωρη εμμηνόπαυση;Μπορεί χρησιμοποιώντας ωάριο από δότρια, αφού οι δικές της ωοθήκες έχουν πάψει να παράγουν ωάρια. Αυτό είναι κάτι παρόμοιο με την εξωσωματική γονιμοποίηση, μόνο που τα ωάρια προέρχονται από κάποια άλλη γυναίκα.





ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ